1) Мәтінді іріктеп оқып, талдау жаса Қазақтың әдептілік, әділдік атты құндылықтарын қазақ философиясы баға жетпес қазына деп таниды. Осындай ұлт намысының абыройының, қадір-қасиетінің қаншалықты жоғары деңгейде бағаланғанын аңғаруға болады. Кез келген адамның адами санасы мен мінез-құлқын анықтайтын бірінші психологиялық қасиет ар-намысы. Бұл жеке тұлғаның адамның бойындағы адалдық, шыншылдық, ар, абырой, тектілік, әділеттілік, ұят, көргенділік дейтін құнды қасиеттерді бағалайтын жүйелі моральдық мәдениеттілік, саналық этика мен әлеуметтік психологиялық ұғым. Адамның намысы мен ұяты түрлі қызмет атқарады, ол кезкелген тұлғаның жан дүниесіндегі, ішкі санасындағы білінбейтін, көрініс бермейтін тәртіп ұят сақшысы сияқты, адамгершілікке жанаспайтын теріс іс-әрекеттер істеуден аяқ, тартқызып, сақтандырып ғана қоймай, пасық, жымысқы ниеттерден де алыстап бойынан арылту үшін аса қажетті. Бұл туралы әлем данышпандары да әр заманда ар-намыс пен қадірқасиеттің категорияларын алғаш болып Рим стоицизмнің соңғы кезеңінің өкілдері Сенека, Эпиктет, Марк Аврелий зерделеген Сенеканың флософиясында мәдениеттілікке этикаға деген көзқарасы басым. Эпиктет адамның қоғамдағы ар-намысы мен абыройын сақтап қалуды үйреткен, озбырлықпен алдап тапқан пайданың адамға әкелетін еш абыройы мен қадірі жоқ екендігін ойда болған. Рим императоры Марк Аврелий бүкіл әлемге өзінің адамзаттың бірінші байлығы шынайы өмір сүру қағидалары туралы насихаттарымен танылған. Ұят, ар, абырой құндылықтары туралы ұлылар да айтып жазып кеткен. Ұлы Абай атамыз өзінің қара сөздерінде: «Кімнің ұяты жоқ болса, оның иманы да жоқ» деп, Баласағұн «Ұят-жаман ойдың жүгені, Бұл жалғанда бұзатын-арсыз адам» деп айтқан.
Казахи называют ценности казахской философии как сокровищницу, в которой оцениваются такие фундаментальные качества, как уважение и справедливость. Оценка уровня ценностей качества этой нации помогает понять, что первое психологическое качество человека - это его облик и внутреннее поведение. Это система нравственной культуры, социальной этики и общественной психологии, оценивающая качества личности, такие как честность, искренность, альтруизм, уникальность, справедливость, доброта, видение.
Честь и достоинство человека определяют различные виды обязанностей, которые он выполняет, и требуют постоянного соблюдения принципов порядочности, отклоняясь от амбиций, намерений и желаний, несовместимых с человеческими ценностями, продвигаясь твердо, убедительно и беззаветно только для защиты и обеспечения правильного направления. Этикет специально создает категории уважения и достоинства для рассмотрения в разное время, начиная с ранних этапов стоицизма в Риме, представленных Сенекой, Эпиктетом и Марком Аврелием.
Сенека придавал важность нравственности и этике в своей философии. Эпиктет учил, что человек должен сохранять свою личность и достоинство в обществе, имея силу духа и опираясь на внутреннюю убедительность. Римский император Марк Аврелий стал известен своими советами по нормам жизни, которые он давал всему миру. Качества уважения, достоинства и праведности также описаны великими мыслителями, такими как Абай и Баласагун.
Благодаря этим качествам и принципам нравственности казахская философия способствует развитию нравственности и духовности в обществе, играя ключевую роль в формировании личности и общества в целом.
