1.1. «Шегара (Улы корган) сыртындагы бар- лык иеліктердін зоресін ушырды» деп «Туркі мемлекетінін алгашкы билеушісі» такырыбына эссе дайындандар. Кытай жылнамаларында каган туралы…
1.1. «Шегара (Улы корган) сыртындагы бар- лык иеліктердін зоресін ушырды» деп «Туркі мемлекетінін алгашкы билеушісі» такырыбына эссе дайындандар. Кытай жылнамаларында каган туралы жазды. 1.2. Турік каганаты озінін ныгайган кезецінде (VI гасырдын 70-жылдары) бастап дейінгі жерді еленді. 1.3. Туркілер Орталык Азияны жаулап алганнан кейін Кытайдан тенізі едеріне баратын Улы Жібек жолыныц едеуір белігіне ие болды. 1.4. Жібек матасын сатып алушы негізінен еді. 1.5. Турік мемлекетінде карапайым халык « » деп, ал устем тап, ягни » аксуйектер билік тобын
«Түркі мемлекетінің алғашқы билеушісі» тақырыбына эссе
Түркі мемлекеттерінің тарихы терең, әрі көлемді. Түркі халықтарының алғашқы мемлекеттерінің бірі – Түрік қағанаты. VI ғасырдың 70-жылдарында құрылған бұл мемлекет Орталық Азияда көптеген тайпаларды біріктіріп, саяси және экономикалық күшке айналды. Түріктің émergence-і жаһандық деңгейде де маңызды рөл атқарды, әсіресе Жібек жолының оңтүстік бағыттарын игеру барысында.
Тарихта «Шегара (Улы корган) сыртындағы барлық иеліктердің зоресін ушырды» деген сөздер Түрік қағанатының күш-қуатын дәл көрсетеді. Түрік қағанатының билеушілері, сондай-ақ, Кытай Қағанаты мен Персия секілді мемлекеттермен тығыз байланыста болды. Кытай жылнамаларында түркі қағандары туралы жазбалар бар. Мұнда түркілердің саяси, әскери және экономикалық ықпалы кезең-кезеңмен ескерілген.
Түріктердің Орталық Азияны жаулап алуы, оларды бір мемлекет астына біріктірді. Түрік қағанатының нығайған кездері, әсіресе VI ғасырдың 70-жылдарында мемлекетінің құрамына көптеген тайпалар мен этностар кірді. Бұл кезеңде олар тек Орталық Азия мен Алтай, Тянь-Шань аймақтарына емес, сонымен қатар шығысқа, яғни Қытайға жапсарлас жерлерді де игеруге кірісті.
Түрік мемлекеті Жібек жолының стратегиялық маршруттарының бірінде орын алды. Түркілер Жібек жолының елеулі бөлігін бақылауда ұстады. Бұл сауда жолы олардың экономикалық қуатын арттырды. Жібек матасын сатып алушылар көбінесе батыс елдерінің өнеркәсіпшілері мен саудагерлері болды. Көптеген елдер өз өнімдерін жіберу үшін Түрік қағанатына келетін.
Түрік мемлекетінде қарапайым халық «халық» деп аталса, үстем тап «ақсүйектер» деген атауға ие болды. Ақсүйектер ішіндегі қағандар, бектер, шенділер мемлекеттің саяси-әкімшілік жүйесінде ерекше рөл атқарды. Олар халықтың тіршілігін ұйымдастыруда, соғыс кезінде жетекшілік етіп, мемлекет саясатын жүргізді.
Нәтижесінде, Түрік қағанаты тек әскери қуатымен ғана емес, сонымен бірге мәдени, экономикалық, саяси тыныс-тіршілігімен де көрініс таба білді. Түркілердің қалыптасқан қауымдастықтары мен мемлекеттерінің тарихы бүгінгі күнге дейін зерттеліп, бағаланып келеді. Түркі қағанаты – көптеген ұлттардың, мәдениеттердің және тарихтардың тоғысқан ошағы.
