Шығыс елдері қандай жолмен дүниежүзлік капиталистік шаруашылық жүиесіне таратылды
Шығыс елдерінің дүниежүзлік капиталистік шаруашылық жүйесіне тартылуы бірнеше тарихи кезеңдер мен факторлардың әсерімен жүзеге асты. Бұл процестің негізгі кезеңдері мен аспектілерін төменде атап өтейік:
Колонизация: XV-XVIII ғасырларда еуропалық державалар (Испания, Португалия, Англия, Франция, Голландия) Азия, Африка және Латын Америкасы елдерін колонизациялап, өздерінің экономикалық мүдделеріне қызмет ету үшін ресурстар мен шикізат көздерін пайдаланды. Осы кезеңде шығыс елдерінің экономикасы халықаралық нарыққа тартылды.
Сауда маршруттары: Шығыс елдерінің стратегиялық орналасуы халықаралық сауда маршруттарының түйіскен жері болды. Жібек жолы мен теңіз жолдары арқылы Шығыс өркениеттері батыс елдерімен жанданған сауда байланыстарын дамытуда маңызды рөл атқарды.
Өнеркәсіптегі революция: XVIII ғ. аяғында басталған өнеркәсіптік революция батыс елдерінің өндірістік қуатын арттыруына және шикізат көздеріне мұқтаж болуына алып келді. Бұл Шығыс елдеріне батыс инвестицияларының енгізілуіне, экспорттық бағыттарды дамытуға түрткі болды.
Агрессивті саясат: 19-20 ғасырларда батыс елдері Азия мен Африкадағы колонияларында өз мүдделерін қорғау үшін агрессивті сыртқы саясатты жүргізіп, әскери қуаттарын пайдалануға кірісті. Бұл жағдайлар шығыс елдерінің экономикалық жүйесіне еуропалық капиталистік элементтердің ендірілуіне объективті себепкер болды.
Глобализация: XX ғасырдың екінші жартысында әлемдік экономика глобализация жағдайына өтті. Технологиялық даму, коммуникациялар мен көліктегі инновациялар шығыс елдерінде өндіріс пен сервис сфераларын дамытуға мүмкіндік берді.
Осы факторлардың нәтижесінде шығыс елдері капиталистік шаруашылық жүйесіне интеграцияланды, көптеген елдерде нарықтық қарым-қатынастар нығайып, халықаралық нарыққа шығу мүмкіндіктері арта түсті.
