Шығыс халықтарының ұлт-азаттық күресіне бірнеше себептер итермелеген. Олардың арасында:
Отаршылдық саясат: Шығыс елдерінің көптеген халықтары колониялық мемлекеттердің отарлауына ұшырады. Бұл елдер өз мәдениеті мен тілін, дінді, дәстүрлерін жоғалту қаупіне душар болды.
Экономикалық қысым: Отаршылдар жергілікті халықтың ресурстарын пайдаланумен шектелмей, экономикалық әлсіздікке де әкеп соқты. Жергілікті экономикаға әсер етіп, халықтың азғындауына себеп болды.
Ұлттық сана мен идентичтілік: XIX ғасырдың соңында ұлттық сана мен идентичтілік туралы түсінік күшейді. Халықтар өздерінің мәдени және тарихи мұрасын қорғау, ұлт ретінде танылу үшін күресе бастады.
Саяси қысым мен репрессия: Отаршыл үкіметтердің саяси басқыншылығы және әлеуметтік әділетсіздік халық арасында наразылық тудырды.
Әлемдік өзгерістер: Дүние жүзілік саяси, экономикалық және әлеуметтік өзгерістер (мысалы, индустриализация, демократиялық идеалдар) Шығыс халықтарының ұлттық қозғалыстарына әсер етті.
Интеллигенцияның рөлі: Жергілікті интеллигенция ұлттық идеяларды насихаттап, халықты біріктіруге және ұйымдастыруға күш салды.
Осы себептердің барлығы Шығыс халықтарының ұлт-азаттық күресін қалыптастыруға негіз болды.
