ТМД (Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы) — 1991 жылы Кеңес Одағын тарағаннан кейін Ресей, Украина, Беларусь және басқа да посткеңестік мемлекеттер арасында құрылған халықаралық ұйым. Оның мақсаты – экономикалық, әскери, және саяси ынтымақтастықты дамыту, сонымен қатар, тәуелсіз мемлекеттердің интеграциясын қолдау.
ТМД-ның негізгі мақсаты мен міндеттері:
- Сауда-экономикалық ынтымақтастық: ТМД елдерінің арасында сауданы арттыру және экономикалық байланыстарды нығайту.
- Саяси консенсус: ТМД мемлекеттері арасындағы саяси диалогты дамыту.
- Әскери ынтымақтастық: Ұжымдық қауіпсіздік жүйелерін құру және әскери күштерді біріктіру.
- Мәдени ынтымақтастық: ТМД халықтарының мәдени, ғылыми және білім беру алмасуын дамыту.
ТМД құрамына кіретін мемлекеттер:
ТМД-ға 9 мемлекет мүше:
- Қазақстан
- Ресей
- Беларусь
- Украина (2018 жылдан бастап ТМД-дан ресми түрде шыққан)
- Өзбекстан
- Тәжікстан
- Армения
- Әзірбайжан
- Молдова
ТМД-ның құрылымы:
ТМД-ның ұйымы әрі қарай үш негізгі органға бөлінеді:
- ТМД-ның Бас Кеңесі — мемлекет басшыларының кездесулері;
- ТМД-ның Атқарушы комитеті — ұйымның күнделікті жұмысына жауап береді;
- ТМД-ның парламенттік ассамблеясы — парламенттік ынтымақтастықты жүзеге асырады.
Проблемалары:
ТМД-ның қызметінде бірқатар қиыншылықтар бар, оның ішінде:
- Мүшелер арасындағы саяси келіспеушіліктер.
- Экономикалық ынтымақтастықтың әлсіздігі.
- Бірқатар елдердің ТМД-дан шығуы немесе белсенділіктің төмендеуі.
ТМД-ның қазіргі жағдайы мен болашағы мемлекеттердің саяси және экономикалық жағдайына байланысты. Интеграциялық процестер мен халықаралық қауіпсіздік мәселелері ТМД-ның стратегиялық маңызды аспектілерінің бірі болып табылады.