«Ултқа қызмет ету білімнен емес, мінезден» деген пікір өте терең және мағыналы. Бұл пікірді талқылау кезінде, алдымен, білім мен мінездің ұлттық қызметте қандай рөл атқаратынын түсіну қажет.
Білім - бұл адамның интеллектуалдық әлеуеті. Ол адамның нарықтағы бәсекеге қабілеттілігін, кәсіби дағдыларын, жаңа идеяларды енгізу және инновацияларды дамыту қабілетін анықтайды. Білімді адам қоғамда белгілі бір орын алады, ол ұлттық экономика мен мәдениетті дамытуға үлес қосады. Мысалы, білімді мамандар ғылыми-техникалық прогреске ықпал етіп, жаңа технологиялар мен әдістерді ұсынып, ұлттық бәсекелестікті арттыра алады.
Алайда, білімнің өзі жеткіліксіз. Мінез, яғни адамның моральдық және этикалық құндылықтары, қоғамдағы танымалдылығы, өзінің идеалдары мен мақсаттарына адалдығы да өте маңызды. Ұлтқа қызмет ету үшін адамның патриотизмге, жауапкершілікке, адалдық пен еңбекқорлыққа ие болуы қажет. Мұның бәрі жеке тұлғаның мінез-құлқында көрініс табады. Мысалы, мінезі мықты, өзінің ұлтын, мәдениетін құрметтейтін адам, қоғамға адал қызмет етеді, әрі өзгелерге үлгі болады.
Кейде білімді, бірақ мінезі нашар адамдар да кездеседі. Олар өз білімдерін тек жеке мүдделері үшін пайдаланып, қоғамға зиян келтіруі мүмкін. Мұндай жағдайда, мұндай адамдардың ұлттық қызметі теріс бағытта дамиды.
Осылайша, «ұлтқа қызмет ету білімнен емес, мінезден» деген пікірдің мағынасы, ұлттық қызмет үшін білім маңызды екендігі рас, бірақ мінез, моральдық құндылықтар мен этика одан да маңызды. Екеуі де бір-бірін толықтырады, бірақ мінездің рөлі басымырақ болуы мүмкін, себебі ол ұлттық бірегейлік пен қоғамдағы тұрақты даму үшін қажетті құндылықтарды қалыптастырады.