Жоңғар шапқыншылығы қазақ халқының шаруашылығына елеулі зардаптар тигізді, әсіресе мал шаруашылығы мен егін шаруашылығына байланысты бірнеше негізгі аспектілерді атап өтуге болады.
Мал шаруашылығына
- Мал санының азаюы: Жоңғарлардың шапқыншылығы кезінде қазақ халқына ірі қара, қой, жылқылар көп мөлшерде жойылды. Соғыс қимылдары малдың қырылуына және жыртқыштардың шабуылына алып келді.
- Мал бағудың қиындауы: Жоңғар шапқыншылығы салдарынан қазақStakeholders өздерінің дәстүрлі жайылымдарын жоғалтып, мал бағуды жүзеге асыру мүмкіндігінен айырылды. Бұл жағдайда тұрғындар жаңа жайылымдарды іздеп, үлкен географиялық қоныс аударуға мәжбүр болды.
- Қоғамдық құрылым мен экономиканың зардаптары: Мал шаруашылығы қазақ қоғамының экономикалық негізі болғандықтан, малдың жойылуы халықтың тұрмыс-тіршілігіне, мәдениетіне және әлеуметтік құрылымына айтарлықтай әсер етті. Халық санының азаюы мен экономикалық қиындықтар әлеуметтік тұрақтылықты бұзды.
Егін шаруашылығына
- Егістік алқаптарының қысқаруы: Жоңғар шапқыншылығының әсерінен ауыл шаруашылығы жерлері көбінесе соғыс әрекеттеріне тартылды. Егістік алқаптары жойылып, ауыл шаруашылығы өнімдерінің шығымдылығы төмендеді.
- Ауылдарды тастап кету: Халықтың жаппай қоныс аударуы мен ауылдардың жойылуы үлкен көлемде егіншілікпен айналысатын адамдарды жұмыссыз қалдырды. Бұл егін егу жұмыстарының тоқтауына әкеп соқты.
- Азық-түлік тапшылығы: Шапқыншылық кезінде егін өнімдері жойылып, халық арасында азық-түлік тапшылығы туындады. Бұл жағдай халықтың денсаулығына, өлім-жітімге, және қоғамның әлеуметтік құрылымына теріс әсер етті.
Жоғарыда аталған дәлелдер жоңғар шапқыншылығының қазақ халқының мал және егін шаруашылығына тигізген үлкен зардаптарын көрсетеді. Бұл оқиғалар қазақ халқының тарихындағы ауыр кезеңдер болып табылады және олардың Auswirkungen, экономикалық, әлеуметтік және мәдени салаларында ұзақ уақыт бойы сезілді.
