Жүсіпбек Аймауытов – XX ғасырдың басында қазақ әдебиетіндегі көрнекті тұлғалардың бірі, ұстаз, жазушы, аудармашы әрі театр қайраткері. Оның өмірі мен шығармашылығы көптеген қазақ әдебиетшілері мен зерттеушілерінің назарын аударған.
Өмірбаяны
Жүсіпбек Аймауытов 1889 жылдың 28 шілдесінде қазіргі Павлодар облысының Ақсу ауданында дүниеге келген. Жастайынан білім алуға деген ынтасы оны Алматыдағы мұғалімдер семинариясына жетеледі. Осы семинарияны тәмамдап, білім беру саласында еңбек жолын бастайды. Ол қазақ халық ағарту ісінде белсенді роль атқарды, ауылдық мектептерде мұғалім болып қызмет етті.
Шығармашылығы
Аймауытовтың шығармашылық жолы 1910 жылдардың басында басталды. Оның әдебиеттегі алғашқы қадамдары мақалалар мен әңгімелер жазумен байланысты болды. Оның «Күн асқан» (1911), «Ақбілек» (1923) романдары қазақ әдебиетінде елеулі орын алады.
«Ақбілек» романында әлеуметтік, психологиялық және ұлттық мәселер терең талданады. Онда басты кейіпкер Ақбілек өз тағдырымен қатар, халықтың дәстүрлі өмірінің қиыншылығын, әйел адамның қоғамдағы орнын көрсетеді. Романның тартымдылығы мен тереңдігі оқырманын бей-жай қалдырмайды.
Аймауытов сондай-ақ психология және педагогика саласында да тынымсыз қызмет атқарған. Ол «Психология» атты еңбегінде адамның психологиясын, оның өмір сүру барысындағы факторларын саралайды. Бұл еңбек қазақ тілінде психология тұрғысынан жазылған алғашқы шығармалардың бірі болып саналады.
Театр мен Аударма
Жүсіпбек Аймауытов қазақ театрының дамуына да зор үлес қосқан. Ол алғашқы қазақ театрының негізін қалаушылардың бірі ретінде танылады. Сонымен қатар, ол қазақ әдебиетінде Шекспир, Гетенің кейбір шығармаларын аударған.
Қорытынды
Жүсіпбек Аймауытовтың өмірі мен шығармашылығы қазақ халқының рухани мәдениетінде үлкен із қалдырды. Оның еңбектері тек әдебиетпен шектелмей, сол дәуірдегі білім мен психологияның дамуына да ықпал етті. Осылайша, Ж.Аймауытов бүгінгі біз үшін де маңызды тұлға, оның шығармаларының құндылығы мен мазмұны әлі күнге дейін өзекті.
