1. Азотты баланс дегеніміз не? 2. Неліктен алмастырылмайтын аминқышқылдарына бай, толыққұнды тамак ішу керек екенін тусіндіріндер.
Азотты баланс - адам немесе жануардың ағзасында азоттың қаншалықты мөлшерде түскені мен шығарылғаны арасындағы қатынас. Азот ағзада негізінен белоктардың құрамында болады, сондықтан азотты баланс организмде белок синтетикасы мен деградациясы арасындағы тепе-теңдікті көрсетеді. Егер ағзада азоттың кірісі (тұтынылатын белоктардың құрамында) шығыстан (азоттың шығуымен, мысалы, несеп арқылы) жоғары болса, онда бұл оң азотты баланс деп аталады және ағзаның өсуі немесе қалпына келуі үшін қажетті. Керісінше, азоттың шығуы кірісінен көп болса, теріс азотты баланс орын алады, бұл ағзаның жалқаулығы немесе аштық жағдайын білдіреді.
Алыстырылмайтын аминқышқылдары - бұл ағзада синтезделмейтін және тағаммен бірге қабылдануы тиіс аминқышқылдары. Олардың құрамына 9 маңызды аминқышқылы жатады: гистидин, изолейцин, лейцин, лизин, метионин, фенилаланин, треонин, триптофан және валин.
Амалстырылмайтын аминқышқылдарына бай, толыққұнды тамақ ішу керек, өйткені:
- Ағза функциялары: Бұл аминқышқылдары ағзадағы белоктардың, ферменттердің, гормондардың және басқа да биологиялық молекулалардың түзілуінің негізін құрайды.
- Денсаулық үшін маңызды: Аминқышқылдарының жеткіліксіздігі әртүрлі аурулардың (иммундық жүйенің әлсіреуі, өсу мен дамудың тежелуі) пайда болуына, жалпы әлсіздікке және энергияның азаюына әкелуі мүмкін.
- Теңдестірілген тамақтану: Толыққұнды тамақтану ағзаның барлық қажетті қоректік заттарды алуын қамтамасыз етеді, соның ішінде алмастырылмайтын аминқышқылдарын. Бұл өсім, даму, қалпына келу және жалпы денсаулыққа оң әсер етеді.
