Периодтык кестеде элементтер атомдык номерлерінін өсуі бойынша орналасканы белгілі. Алайда, бул зандылықа багынбайтын элементтер де бар. Мәселен, атомдык массасы 39,9 тен Ar атомдык массасы 39,1 тен К караганда бірінші орналаскан. Муны заманауи периодтык заннын физикалык мәні тургысынан тусіндірініз.

Периодтық кестедегі элементтердің орналасуы атомдық номерлерінің өсуіне қарай жүзеге асады, яғни элементтерді ұйымдастыруда олардың протон саны негізге алынады. Атомдық номер - элементтің ядросындағы протондардың саны, сондықтан бұл көрсеткіш элементтің химиялық қасиеттерін анықтайды.

Алайда, атомдық массасы (яғни атомдағы протондар мен нейтрондардың саны) элементтердің периодтық кестедегі орналасуында екінші реттік маңызға ие. Мысалы, Аргон (Ar) атомының массасы 39.9 г/моль, ал Потасий (K) атомының массасы 39.1 г/моль. Аргонның атомдық номері 18, ал Потасийдікі 19, сондықтан Аргон Потасийден гөрі жоғары орналасқан, тіпті оның атомдық массасы К-дан үлкен.

Бұл жағдайдың себебі - атомдық массаның тек протон санымен ғана емес, сондай-ақ нейтрондардың саны мен изотоптардың мөлшерімен де анықталуы. Аргонның негізгі изотопы - Ar-40, ал Потасийдің негізгі изотопы K-39. Потасийдің нейтрондар санының (20) Аргонға (22) қарағанда көп болуы оның атомдық массасына әсер етеді.

Заманымыздың ғылыми-техникалық дамуымен периодтық заңның физикалық мәні түсіндірілген. Нақты айтқанда, атомның құрылымы мен элементтердің периодтық кестеде ұйымдастырылуы арасындағы байланыстарды зерделеу, олардың химиялық реакцияларға қатысу қабілетін, яғни физикалық және химиялық қасиеттерін түсінуге көмектеседі. Сонымен қатар, современный периодтық заң элементтердің қасиеттерінің едәуір дәрежеде атомдық номермен анықталатындығы, сонымен қатар әр түрлі изотоптық нұсқalarının болуының атомдық массаларға әсері туралы түсінік береді.

Осылайша, периодтық заңның негізінде жатқан химиялық және физикалық принциптер элементтердің қасиеттерін және олардың арасында байланыстарды тереңірек түсінуге мүмкіндік береді.