«Коне тур уркі жазбалары жане казак жазуы. Орфография. Жалася не болімі 1-тапсырма. Мәтінд тінлі мұкият окыныз. Перифразаның түрлі тәсілдерін колдана отырып, есім перифразага 2…
«Коне тур уркі жазбалары жане казак жазуы. Орфография. Жалася не болімі 1-тапсырма. Мәтінд тінлі мұкият окыныз. Перифразаның түрлі тәсілдерін колдана отырып, есім перифразага 2 сұра рак, етістік перифразага 2 сұрак курастырын Коне Түркі жазуларының зерттелуі Сібір жән және Монголия далаларына таралған жұмбак жазулардың бар екендігі палы гыль лыми орта ертеден-ақ білетін елі. Оларды «руна жазулары», яғни скандинавия тілдерінен алганда «құпия, сыры апталмаған» танбалар деп атайтын. Ол кезде элем галымдары бұл жазуларды коне Угор тайпаларының (Орал халыктарынын ата-бабалары) мұрасы деп есептеді. Жазуларды зерттеуге арнайы ұйымдастырылған Ресей Ғылым Академиясының экспедициясы Минусинск ойпатында іздестіру жұмыстарын жүргізіп, Д.Г. Мессершмидт және Ф.И.фон Стралленберг 1721-1722 жылдар аралығында көптеген материалдар жинақтады. Жиналған деректер гылыми тұрғыдан екшеліп, 1729 жылы 3. Байердің «Санкт-Петербургтегі Императорлық ғылым Академиясының жазбаларында» жарык көріп, Еуропадағы барлық шығыстанушылардың қатты кызығу нысанына айналды. 1730 жылы Ф.И. фон Страленбергтің өзі де зерттеулерінің корытындысын жэне жазулардың көшірмелерін жариялады. Оқылудың әртүрлі жолдары ұсынылғанымен, кандай да бір қорытынды шығаруға деректер аздау болатын, себебі Минусинск аймағынан табылған бұл жазулар үзік-үзік және тым қыска, сонымен катар жазулардың өзі жартылай өшіп қалған болатын. 1889 жылы Н.М. Ядринцевтің Монғолия далаларынан тапқан жазулары Көне жазулардың толық сақталған және көлемді үлгілерін ғылыми ортаға әкелді. Енді бұл жазуларға қарап, оның дыбыстық құрылысы мен грамматикалык табиғаты жөнінде айқын корытындылар жасауға болатын еді. 1893 жылы дат филологі В. Томсен (Дания) бұл жазуларды оқудың кілтін тапты. Келесі жылы-ақ В.В. Радлов Орхон жазуларының оқылуын және аудармаларын жасады, 1895 жылы Енисей жазуларының да оқылуы мен аудармалары жарыққа шығарылды. (199 сөз) 2-тапсырма. Мәтіннің баяндау желісін сақтап, әр бөлігінен алынған ақпараттардан жинақы мәтін (аннотация) жазыңыз. Сөз саны орфографиялық нормаға сай жазыңыз.
Заголовок: Исследование древнетюркских письменностей
Древнетюркские рунические надписи, распространенные на территории Сибири и Монголии, привлекли внимание ученых с давних времен. Эти записи известны как "рунические надписи", что в переводе со скандинавских языков означает "сокровенные знаки". Первоначально их считали наследием древних угорских племен. Специально организованная экспедиция Российской Академии наук в 1721-1722 годах под руководством Д.Г. Мессершмидта и Ф.И. фон Страленберга проводила поисковые работы в Минусинской котловине, собрав значительное количество материалов. В 1729 году собранные данные были опубликованы в "Записках Императорской Академии наук", что вызвало большой интерес среди востоковедов Европы.
В 1730 году Ф.И. фон Страленберг опубликовал результаты своих исследований и копии надписей, однако из-за короткости и поврежденности записей было сложно сделать какие-либо окончательные выводы. В 1889 году Н.М. Ядринцев открыл более полные образцы древних надписей в Монголии, что позволило более четко понять их фонетическую структуру и грамматическую природу. В 1893 году датский филолог В. Томсен нашел ключ к расшифровке этих письменностей, а в последующие годы В.В. Радлов и другие ученые также обработали и перевели тексты Орхонских и Енисейских рунических надписей.
(Слов: 198)
