Қола дәуірі,темір дәуірі туралы ақпарат

Қола дәуірі (б.з.д. 3 мыңжылдық – б.з.д. 1 мыңжылдықтың ортасы) мен Темір дәуірі (б.з.д. 1 мыңжылдықтың ортасы - б.з. 1 мыңжылдығы) адамзат тарихындағы маңызды кезеңдер болып табылады. Оларды зерттеу археология, антропология, тарих секілді ғылымдардың көмегімен жүзеге асырылуда.

Қола дәуірі

• Уақыты: Б.з.д. 3 мыңжылдықтың басы – б.з.д. 1 мыңжылдықтың ортасы.
• Материал: Қола – мыс пен тазартылған қалайының қосындысынан жасалған металл, ол кәсіптік жұмыстарды жеңілдеткен.
• Технология: Қола дәуірінде металл өңдеу, соның ішінде құю, штамптау және балқыту технологиялары дамыды.
• Мәдениет: Бұл кезеңде адамдардың рухани және материалдық өмірі айтарлықтай өзгерді. Адамдар тұрақты елді мекендерде өмір сүре бастады, ауыл шаруашылығы, мал шаруашылығы дамыды.
• Көшпенділік: Көшпенділер арасында металл заттар, атап айтқанда, қару-жарақ, еңбек құралдары кең қолданылды.
• Археологиялық ескерткіштер: Бастауш, қорғандар, металл өңдеу шеберханалары, түрлі ыдыс-аяқтар.

Темір дәуірі

• Уақыты: Б.з.д. 1 мыңжылдықтың ортасы – б.з. 1 мыңжылдығы.
• Материал: Темір, ол қолаға қарағанда қаттылығы мен төзімділігі жағынан артық болды.
• Әлеуметтік құрылым: Темір дәуірінде қоғамда күрделі басшылық жүйелері қалыптасты. Патшалықтар, тайпалар және одақтар арасында күрделі саяси қатынастар орнады.
• Экономика: Шаруашылықта темір құралдарының қолданылуы ауыл шаруашылығының өнімділігін арттырды. Сары жерлер және мал шаруашылығы дамыды.
• Көшпенділер: Көшпелі өмір салты кең таралған, әсіресе Орта Азия мен Қазақстанда, онда көшпенді тайпалар қалыптасты.
• Археологиялық ескерткіштер: Дәнді дақылдардың қалдықтары, темір құралдары, күміс, алтын бұйымдар.

Екі дәуірдің де негізгі ерекшеліктері мен мәдени жетістіктері адамзат тарихында үлкен рөл атқарды, соның ішінде өнер, сауда, мәдениет және технологиялық даму.