Толгауы токсан кызыл тіл Сейлеймін десен озін біл Кайнайды канын ашиды жанын Болмасын кекшіл Болсайшы көпшіл Жан аямай кәсіп кыл Білгенге жол бос Болсайшы кол бос Өлен жолдары…
Толгауы токсан кызыл тіл Сейлеймін десен озін біл Кайнайды канын ашиды жанын Болмасын кекшіл Болсайшы көпшіл Жан аямай кәсіп кыл Білгенге жол бос Болсайшы кол бос Өлен жолдары қандай коркемдегіш курал болып табылады толык тусындыр
Берілген өлең жолдарында қолданылған көркемдегіш құралдарды талдайық:
Эпитет: Өлеңді әрлеп, оның мағынасын тереңдететін сөздер. Мысалы, "токсан кызыл тіл" деген тіркесте "токсан" (девяносто) санының маңызы, қызыл түс – жалынышты, эмоциялы, құштарлықты, күшті дегенді білдіреді.
Метафора: Тікелей қабылданбайтын, символикалық мағынада қолданылатын сөздер мен тіркестер. "Кайнайды канын, ашиды жанын" деген жолдарда "қан" мен "жан" адамның эмоциялық күйін білдіреді, яғни дәрменсіздік, күйзеліс сәттерін бейнелейді.
Аллегория: Тікелей мағынадан терең мағынаны білдіретін бейнелер. Мысалы, "кекшіл" мен "көпшіл" сөздері – адамдардың қарым-қатынасы мен әлеуметтік қарым-қатынас стилін көрсетеді.
Риторикалық сұрақ: Өлеңнің эмоционалдық жүктемесін, автордың көзқарасын көрсету үшін сұрақ қою тәсілі. Мысалы, "Болмасын кекшіл, Болсайшы көпшіл" – мұнда автор және оқырман арасындағы диалог ұсынылады.
Қайталау: "болмасын", "болсайшы" сөздерінің қайталануы – өлеңнің ритмін, эмоционалдық әсерін күшейтеді.
Осы тәсілдер арқылы поэзияның сезім, ойлар мен интонация қалыптастырудағы мәні, әсері терең және ерекшеленеді. Берілген өлеңде автор адамның әлеуметтік жауапкершілігі, жалпыға ортақ достық, кәсіпке адалдық, ынтымақтастық туралы ой қозғап, оң эмоциялардың маңыздылығын көрсетеді.
