Мектепте оқушылардың құқықтары мен міндеттері, мұғалімдердің міндеттері, денсаулығын қорғау шаралары және басқа да аспектілер Қазақстан Республикасының заңнамасымен, соның ішінде "Білім туралы" Заңмен реттеледі.
1. Оқушылардың мектептегі құқықтары:
- Оқу барысында қажетті ақпарат алу;
- Оқулықтарды, оқу құралдарын, мектептегі ресурстарды пайдалану;
- Оқу процесінде өзін-өзі көрсету;
- Қорғалуға, әділ бағалануына, жеке өмірінің құпиялылығына құқық;
- Оқу кезінде және мектептегі іс-шараларда қатысуға құқық;
2. Оқушының мектептегі міндеттері:
- Оқуға жауапкершілікпен қарау;
- Мектеп ережелерін сақтау;
- Сабаққа дайындалып келу;
- Мұғалімдерді, сыныптастарын және мектеп қызметкерлерін құрметтеу;
- Таза және ұқыпты болу, мектеп мүлкін қорғау;
3. Мұғалімнің оқушы алдында міндеттері:
- Оқушыларды оқыту мен тәрбиелеу;
- Әділ бағалау;
- Оқушылардың құқықтарын қорғау және қолдау көрсету;
- Сабақ барысында қауіпсіздік шараларын сақтау;
- Оқушылардың психологиялық және физикалық жағдайына назар аудару;
4. Мектепте оқушылардың денсаулығын қорғау:
- Спорттық іс-шаралар ұйымдастыру;
- Дұрыс тамақтану мен дене шынықтыруды насихаттау;
- Мектепте санитарлық-гигиеналық нормаларды сақтау;
- Психологиялық көмекті ұсыну;
5. Оқушыны мектептен шығару жағдайлары:
- Дисциплинарлық құқық бұзушылықтар жасау;
- Мектеп ережелерін қайталап бұзу;
- Оқусына немқұрайлы қарау;
6. Оқушының құқықтарын шектеу:
Оқушының құқықтарын шектеу тек заңды, нақты және дәлелді негіздерде ғана жүзеге асырылуы тиіс. Мысалы, тәртіптік шаралар.
7. Оқушылар мүлікті иемдену:
Оқушылар басқа оқушылардың заттарын заңсыз иемденсе, мектептің тәртіптік комиссиясы тарапынан жауапкершілік қарастырылуы мүмкін.
8. Ұялы телефондар мен электронды құрылғылар:
Мектепте белгілі бір ережелер шеңберінде қолданылуы мүмкін, бірақ олар мұғалімнің рұқсатымен ғана болуы тиіс.
9. Оқушылардың құқықтары мен міндеттерін реттейтін актілер:
- Қазақстан Республикасының "Білім туралы" Заңы;
- Қазақстан Республикасының "Балалардың құқықтары туралы" Заңы;
- Мектептің ішкі тәртіп ережелері;
Осы құжаттардың барлығының мақсаты – мектепте білім алушылардың құқықтары мен міндеттерін қорғау, сондай-ақ оқу процессін тиімді жүргізу.