"Ақтабан шұбырынды, алқа көл сұлама" – қазақ әдебиетінің классикалық шығармаларының бірі болып табылатын жырдың атауы. Бұл жыр 1723-1725 жылдары қазақ халқының тарихындағы қайғы-қасіретті кезеңді, яғни, жоңғар шапқыншылығы кезінде жазылған.
Аталған жыр қазақ халқында болған тарихи оқиғаларды, жоңғарлармен соғыс, жерінен, елімінен айырылған халықтың трагедиясын, сондай-ақ, олардың рухын, батырлығын көрсетеді. "Ақтабан шұбырынды" кезеңі қазақ халқының тарихында ерекше орын алады, себебі бұл кезеңде халықтың ұлттық бірлігі мен еркі үшін күресі баяндалады.
Бұл жыр арқылы қазақ халқының ауыртпалығы, соғыстар, жерінен босқан халықтың қайғысы, сондай-ақ, тәуелсіздік пен азаттық үшін күрес туралы мәлімет алуға болады.