Зертханалық жұмыс. Металдар және амфотерлі металдардың негізгі химиялық қасиеттері
Жұмыс мақсаты:
- Металдардың белсенділігі бойынша сұйытылған қышқылдармен реакцияларын зерттеу;
- Металдардың қышқылмен әрекеттесу реакцияларын жаза білу.
Құрал-жабдықтар және реактивтер:
- Металдар: магний, мырыш, темір, мыс.
- Ерітінділер: мыс(II) сульфаты, мырыш сульфаты, темір(II) сульфаты, магний сульфаты.
- Тұз қышқылының ерітіндісі.
- Сынауықтар, штатив, ғамшуыр, пинцет, спиртшам, ұстағыш.
1-тәжірибе: Металдардың қышқылмен әрекеттесуі
1) Пинцет арқылы металды сынауыққа салыңыз, тұз қышқылының ерітіндісін қосыңыз.
2) Бақылауыңызды кестеге жазыңыз.
| Металл | Қышқыл | Бақылау |
|---|---|---|
| Магний | HCl | Газ б bubbles, алдыңызда және күйік қасиетіне ие. |
| Мырыш | HCl | Газ б bubbles, ерітінді ыстық болады. |
| Темір | HCl | Газ bubbles, реакция баяу жүреді. |
| Мыс | HCl | Реакция болмайды, газ шықпайды. |
3) Не байқадыңыз? Реакция нәтижесінде қандай газ түзіледі? Осы газды қалай анықтауға болады?
Реакция нәтижесінде сутегі газ (H₂) түзіледі. Газды анықтау үшін:
- Сутегі газын жағатын оттың жалынына жақындатқанда "поп" дыбыс шығады.
4) Сызбаны қолданып, химиялық реакция теңдеуін құрастырыңыз.
- Реакция теңдеулері:
Магний + Тұз қышқылы = Магний хлориді + Сутегі газі
Mg + 2HCl → MgCl₂ + H₂↑
Мырыш + Тұз қышқылы = Мырыш хлориді + Сутегі газі
Zn + 2HCl → ZnCl₂ + H₂↑
Темір + Тұз қышқылы = Темір(II) хлориді + Сутегі газі
Fe + 2HCl → FeCl₂ + H₂↑
Мыс + Тұз қышқылы = Жоқ (реакция болмайды)
Металл + Қышқыл = Тұз + Сутегі
| Металл | Қышқылдың аты мен формуласы | Тұздың аты және формуласы | Реакция теңдеуі |
|---|---|---|---|
| Магний | Тұз қышқылы (HCl) | Магний хлориді (MgCl₂) | Mg + 2HCl → MgCl₂ + H₂↑ |
| Мырыш | Тұз қышқылы (HCl) | Мырыш хлориді (ZnCl₂) | Zn + 2HCl → ZnCl₂ + H₂↑ |
| Темір | Тұз қышқылы (HCl) | Темір(II) хлориді (FeCl₂) | Fe + 2HCl → FeCl₂ + H₂↑ |
| Мыс | Тұз қышқылы (HCl) | - | - |
3) Берілген металдарды белсенділігі кему ретімен орналастырыңыз.
- Магний (Mg)
- Мырыш (Zn)
- Темір (Fe)
- Мыс (Cu)
Жалпы қорытынды:
Металдардың қышқылдармен реакциялары жүргізілген тәжірибеде магний, мырыш және темір металдары тұз қышқылымен реакцияға түсіп, сутегі газын түзеді. Мыс металында реакция жүргізу кезінде, ешқандай өзгеріс байқалмады. Реакциялардың нәтижесінде түзілген тұздар металлдардың сәйкесылығына байланысты. Әр металлдың белсенділік деңгейі олардың қышқылмен әрекеттесу қабілетіне негізделген, бұл тәжірибеде мұқият байқалды.