Мәтіндегі негізгі тірек-термин сөздерді анықтап жаз. Әрқайсысына 2-3 ассоциация сөз жаз. 2. Оның ішіндегі негізгі 1 сөзді белгіле. Ғұндар 3. Белгілеген сөзді өзің қалай түсінетініңді жаз. Ғұндар 4. Әр оқушы тірек сөзге берген анықтаманы оқысын. Жалпы ұқсастықтар- ды бөліп, сызсын. 5. Ортақ түсінікті жазып, салыстырсын. Үлгі: «Көшпенді» сөзі Қазақтың Ұлы даласында мәдениет ежелгі заманда пайда болған. Ұлы даланы мекендеген жиһанкез тайпалар көшпенділер мәдениетін қалып- тастырды. Олар бізге археологиялық деректер мен халықтың естелігі арқылы жетті. Еуразия құрлығындағы Ұлы Жібек жолы шығыс пен батысты сауда- экономикалық жағынан байланыстырды. Байырғы ғұн патшасы — Еділ (Аттила) V ғасырда Еуропаға жорық жасап, тайпалардың басын біріктірді. Еділ ұлы қолбасшы әрі ақылды көсем болды. Ол Еуропада бейбіт өмір орнатты. Еділ патша Рим империясындағы құлие- ленушілікті жойды. Осылайша, адамзатты құлиеленушіліктен азат етуге кө- мектесті. Еуропалықтар өжет ғұндардан соғыс өнері мен рыцарлықты үйренді. Олар салт ат мінуді, киімді, қаруды ғұндардан алды. Ғұндар мен қыпшақтардан соғыс қаруын жасауды үйренді. Ғұндар Еуропаға монша, руна жазуды әкелді. Ұлы дала көшпенділері адамзат тарихында бірінші рет жылқыны қолға үйретті, аттың жүгені мен екі дөңгелекті соғыс арбасын, қылышты ойлап тап- ты. Олар Енисейдегі, Алтайдағы, Қаратаудағы петроглифтерде бейнеленген. Көшпенділер сауыт-сайман мен тұрмыстық заттарды алтынмен, күміспен әшекейлеген. Бұл — көшпенділердің алтын мен күмісті пайдаланудың жо ғары технологиясын меңгергенін көрсетеді. Есік қаласынан табылған «Алтын адам» соның нақты дәйегі.