Сделай конспект по тексту Асаблівасці дапасавання і кіравання ў беларускай мове (у параўнанні з рускай) У беларускай і рускай мовах аднолькавыя па значэнні словы ў некаторых выпадках маюць разыходжанні ў дапасаванні або кіру юцца рознымі склонавымі формамі. Так, у беларускай мове лічэбнікі два (абодва), тры, чатыры звязваюцца з назоўнікамі дапасаваннем, а назоўнікі маюць форму назоўнага склону множнага ліку: два вучні, абодва браты, тры дубы, чатыры сталы. У рускай мове словы ў такіх словазлучэннях авязваюцца кіраваннем, а назоўнікі пры лічэбніках маюць форму роднага склону адзіночнага ліку: два ученика, оба брата, три дуба, Четыре стола. Дзеясловы са значэннем ветлівасці тыпу дзякаваць, выбачаць, дараваць у беларускай мове кіруюць давальным склонам: дараваць сябру, дзякаваць настаўніку. У рускай мове адпаведныя дзеясловы патрабуюць вінавальнага склону: благодарить учителя, простить сына. Дзеясловы смяяцца, жартаваць, насміхацца, кпіць і іншыя ў беларускай мове кіруюць назоўнікамі (займеннікамі) роднага скло ну з прыназоўнікам з (са): жартаваць з сябра, кпіць са знаёмага. У рускай мове такія дзеясловы кіруюць творным склонам з пры назоўнікам над: шутить над другом, подтрунивать над знакомым. Дзеясловы хварэць, захварэць і прыметнік хворы ў беларускай мове кіруюць вінавальным склонам з прыназоўнікам на: хварэць на грып, захварэць на адзёр, хворы на ангіну. У рускай мове на зоўнікі ў такіх словазлучэннях маюць форму творнага склону без прыназоўніка: больной гриппом, заболеть ангиной. Дзеясловы ажаніць, жаніцца ў беларускай мове ўжываюцца з назоўнікамі (займеннікамі) творнага склону з прыназоўнікам з (са): ажаніць з суседкай, жаніцца са Святланай. У рускай мове такога тыпу словазлучэнні ўжываюцца з назоўнікамі меснага склону з прыназоўнікам на: женили на соседке, женился на Светлане. У беларускай мове пры дапамозе прыназоўніка па дзеясловы і назоўнікі са значэннем дзеяння кіруюць месным склонам назоўнікаў множнага ліку: хадзіць па знаёмых сцежках, гуляць па вечарах. У рускай мове ў такім выпадку залежнае слова стаіць у давальным склоне: ходить по знакомым тропинкам, гулять по вечерам.Днаслаць, адправіць, выправіць пры абазначэнні мэты дзеяни * беларускай мове ўтвараюць словазлучэнні з вінавальным склонах Назоўніка ці займенніка з прыназоўнікамі па: паслаць па доктара, схадзіць па хлеб, пайсці па яго. Калі з гэтымі дзеясловамі ўжываюцца словы грыбы, ягады (uih канкрэтныя назвы), то назоўнікі маюць форму вінавальнага склон з прыназоўнікам у: пайсці ў грыбы, паехаць у суніцы. У рускай мове пры такіх дзеясловах назоўнік і займеннік ужываюцца ў форме творнага склону з прыназоўнікам за: паслаць за доктором, сходить за хлебом, пойти за ним, поехать за земаа никой, пойти за грибами. Дзеясловы са значэннем думкі, маўлення, пачуцця тыпу гала- рыць, казаць, распытваць, разважаць, думаць, клапаціцца спе лучаюцца з назоўнікамі (займеннікамі) у форме вінавальнага скло ну з прыназоўнікам пра: думаць пра будучае, разважаць пра meop, клапаціцца пра дзяцей. У рускай мове адпаведныя дзеясловы спа лучаюцца з назоўнікамі ў форме меснага склону з прыназоўнікам о (об): думать о будущем, рассуждать о произведении, заботиться о детях. У словазлучэннях з галоўным словам, выражаным прыметнікам. ці прыслоўем у форме вышэйшай ступені параўнання, залежнае сло ва мае форму вінавальнага склону з прыназоўнікам за: старэйшы за бацьку, ярчэй за святло. У рускай мове ў такіх словазлучэннях залежнае слова мае форму роднага склону без прыназоўніка: старше отца, ярче света. У беларускай мове шмат іншых спецыфічных словазлучэнняў: пісаць на адрас, паехаць да брата, стаяць ля (каля) акна, некаль кі разоў на тыдзень, падобны да каго, загадчык аддзела, ехаць у млын, сказаць пад сакрэтам, пазбавіцца клопату, бачыць на свае вочы, шаптаць праз зубы і інш.