Аммиак алу,оның сулы ерітіндісін және аммоний тұздарының қасиеттерін зерттеу. Жұмыстың барысын жазу: 1-тәжірибе. Аммиак алу және оның суда еруі 1. Кәрлен табакшаға аммоний хлориді…
Аммиак алу,оның сулы ерітіндісін және аммоний тұздарының қасиеттерін зерттеу. Жұмыстың барысын жазу: 1-тәжірибе. Аммиак алу және оның суда еруі 1. Кәрлен табакшаға аммоний хлориді NH4Cl мен ұнтақ кальций гидроксидін Са(ОН), бірдей мөлшерде салып, мұқият араластырыңдар (егер әк аздап ылғалды болса, тәжірибе сәтті шығады). Дайындалған қоспаны сынауыктын 1/3 бөлігіне дейін салыңдар. Сынауыкты газ жүретін түтігі бар тығынмен жабыңдар, түтіктің бір ұшын аузы төмен карап тұрғыға бекітілген ашық құрғақ сынауыққа енгізіңдер. Қоспасы бар сынауықты кыздырыңдар. Өткір иісті сезген кезде дереу газы бар сынауыкты төңкермей тығынмен жабындар, ыдыстағы суға батырып, сосын ашындар. Сынауықка су толғаннан кейін аузын тығынмен жауып, судан шығарып алыңдар. Алынған ерітіндіге қызыл лакмус кағазын батырындар ол көгереді. Содан соң ерітіндіге бірнеше тамшы фенолфталеин тамызыңдар. Сұрақтар мен тапсырмалар 1. Қандай газ бөлінді? Тиісті реакция тендеуін жазыңдар. 2. Алынған газ суда ерігенде кандай зат түзіледі? Қандай бақылаулар бұл тұжырымды растайды? Осы реакцияның тендеуін жазыңдар. Жалпы қортынды жазыңдар
Жұмыстың барысы
1-тәжірибе. Аммиак алу және оның суда еруі
- Тәжірибе жүргізу
- Кәрлен табакшаға аммоний хлориді (NH₄Cl) мен ұнтақ кальций гидроксидін (Ca(OH)₂) бірдей мөлшерде салып, мұқият араластырыңыз. Бұл реакцияда аммиак (NH₃) газы бөлінеді.
- Дайындалған қоспаны сынауықтың 1/3 бөлігіне дейін салып, сынауықты газ жүретін түтігі бар тығынмен жабыңыз. Түтіктің бір ұшын аузы төмен қарап тұрған ашық құрғақ сынауыққа енгізіңіз.
- Қоспасы бар сынауықты қыздырыңыз. Газ бөлінген кезде өткір иісті сезсеңіз, газы бар сынауықты төңкермей тығынмен жабып, оны суға батырыңыз. Сонда сынауықты ашыңыз.
- Сынауыққа су толғаннан кейін, аузын тығынмен жауып, судан шығарып алыңыз.
- Алынған ерітіндіге қызыл лакмус қағазын батырғанда, лакмус қағазының көгергенін байқайсыз. Бұл аммиактың сулы ерітіндіде басым әсерін көрсетеді.
- Ерітіндіге бірнеше тамшы фенолфталеин тамызып көріңіз. Егер ерітінді сілтілік болса, фенолфталеин қызғылт түске боялады.
Сұрақтар мен тапсырмалар
Қандай газ бөлінді?
- Бөлінген газ – аммиак (NH₃).
- Тиісті реакция теңдеуі: \[ \text{NH}_4\text{Cl} + \text{Ca(OH)}_2 \rightarrow \text{NH}_3(g) + \text{CaCl}_2 + 2\text{H}_2\text{O} \]
Алынған газ суда ерігенде қандай зат түзіледі?
- Аммиак суда ерігенде аммоний гидроксиді (NH₄OH) түзіледі.
- Бақылаулар:
- Сынауыққа су қосылғаннан кейін қызыл лакмус қағазының көгеруі, бұл аммиактың таяуындағы сілтілік қасиетін растайды.
- Фенолфталеиннің табиғатына байланысты (сілтілік ортада қызғылт түске боялу) ерітіндіде сілтілі қосылыс бар екенін растайды.
- Реакцияның теңдеуі: \[ \text{NH}_3(g) + \text{H}_2\text{O} \rightleftharpoons \text{NH}_4^+(aq) + \text{OH}^-(aq) \]
Жалпы қорытынды
Тәжірибе нәтижесінде аммоний хлориді (NH₄Cl) мен кальций гидроксидінің (Ca(OH)₂) реакциясы барысында бөлінген аммиак газы (NH₃) сулы ерітіндіде аммоний гидроксидін (NH₄OH) түзетеді. Суға еріген аммиактың сілтілік қасиеті қызыл лакмус қағазын көгерту және фенолфталеиннің қызғылт түске боялуы арқылы расталады. Бұл тәжірибе аммиактың физикалық және химиялық қасиеттерін көрсету үшін пайдаланылды.
