Запрос пользователяПривет, прочитай этот текст Жыціе Ефрасінні Полацкай» на пісана на царкоўнаславян - скай мове. Яно пачынаецца рытарычным уступам, пас ля якога ідзе аповед пра жыццёвы шлях святой як пра духоўнае ўзыходжан-не. Змешчаныя ў «Жыціі...» маналогі і дыялогі дазваляюць раскрыць унутраны свет падзвіжніцы. Вобраз ідэалізаваны, як і прадугледжвае жанр жыція, аднак і рэальны, максімальна набліжаны да сапраўднага жыцця святой. Гісторы ка- мастацкая біяграфія гераіні ў тэксце ар-ганічна спалучана з іншымі жанрамі — хаджэннем (апісанне падарожжа ў Свя-тую Зямлю) і пахвалой.
Сюжэт «Жыція...» разгортваецца па-водле сапраўдных гістарычных фак таў. Прычым падзеі падаюцца ў храна лагіч-най паслядоўнасці.
«Жыціе...» падрабязна расказвае пра дзяцінства Прадславы (свецкае імя Ефрасінні), якая з юных гадоў вылучалася сваім розумам і глыбокім разуменнем кніжнага навучання. Ды так, што «дзівіўся бацька яе з любові такой да навук. I па ўсіх гарадах разышлася сла-ва пра яе мудрасць, і добрыя здольнасці да навук, і красу цялесную, бо была яна прыгожая надта абліччам Прыгажосць і адукаванасць маладой Прадславы прыцягвалі шматлікіх жаніхоў. Аднак прадаўжальніца славутага роду полац-кіх князёў выбірае сабе, як некалі Рагнеда, лёс нявесты Хрыстовай. У дванаццаць гадоў (даследчыкі лічаць, што, магчыма, пазней) Прадслава пакінула бацькоўскі дом і пастрыглася ў манахіні. З гэ тага мо-манту і пачаўся шлях святой падзвіж-ніцы — шлях нястач, пакут, самаах-вярнай працы, духоўнага гарэння. У «Жыціі...» падрабязна гаворыцца пра тое, як Бог праз свайго анёла (у сне) заклікаў Ефрасінню1 заснаваць жаночы манастыр на месцы, якое называлася Сяльцом — на невысокім узгорку, акру-жаным ракой Палатой, прытокам Заходняй Дзвіны. Манастыры ў розных кутках свету засноўвалі шмат якія хрысціянскія святыя. Але яе дзейнасць не вычэрпваецца гэтым рэлігійным подзвігам. У гісторыі беларускай культуры Ефрасіння Полацкая паўстае ў некалькіх ролях. Па-першае, з яе пачынаецца асветніцтва на беларускіх землях. Ефрасіння Полацкая ініцыявала будову двух манастыроў: жаночага Спаска га і мужчынскага Багародзіцкага. Пры манастырах адкрыла так званыя скрыпторыі — майстэрні па перапісванні кніг. З яе імем звязваюць заснаванне манастырскі
школ. Сама настаўнічала ў іх. Можна меркаваць, што «Жыціе Ефрасінні По-лацкай» напісаў якраз адзін з яе вучняў. Як наказ прапаведніцы сваім выха-ванцам гучаць яе словы, пераказаныя невядомым аўтарам: «Вось, сабрала вас, нібы птушанят, пад крылы свае і на пашы, нібы авечак, каб вы пасвіліся ў Божых наказах. А я з лёгкім сэрцам стараюся вучыць вас, бачачы плён ва-шай працы, і такі дождж вучэння на вас праліваю! Але ж вашыя нівы стаяць, не ўзыходзячы і не ўзрастаючы ўгору, а год ужо завяршаецца, і лапата ляжыць на гумне. I баюся, што будзеце вы пуста-зеллем і аддадуць вас агню непагаснаму. Пастарайцеся ж, дзеці мае, пазбегнуць яго і ўчыніце сябе вы пшаніцаю чыс-тай...» Па-другое, Ефрасіння — першая бе-ларуская мецэнатка. Так, яна замовіла храм, які пабудаваў дойлід Іаан (Іван). Сёння гэта Спаса-Ефрасіннеўскі храм у Полацку.
Для абсталявання манастыра па іні цыя тыве Ефрасінні лепшы ювелір Полацкага княства Богша (у хрышчэнні Лазар) стварыў на прастольны крыж -рэлікварый1. Ён зроблены з выкарыстаннем каштоўных камянёў.
Але, галоўнае, у яго былі ўключа ны часцінкі свяшчэнных рэ-ліквій, пры сла ныя канстанцінопальскімі родзічамі Ефрасінні.
Найвялікшая каштоўнасць бела рус кага народа — Крыж Ефра-сінні По лацкай — была (па адной з версій) скра дзена падчас Вялікай Айчыннай вайны і знікла. Ёсць розныя меркаванні аднос - на яго месцазнаходжання. У 1997 го - дзе брэсцкі майстар Мікалай Кузьміч зра біў дакладную копію Крыжа Ефра-сінні По лацкай, асвечаную царк вой.
Пад канец жыцця Ефрасіння наведала святы горад Іерусалім. Там яна захварэла і памерла. Толькі ў 1910 годзе мошчы святой перавезлі ў Полацк. Закрыты ў савецкі час Спаса-Ефрасіннеўскі манастыр быў зноў адкрыты ў 1990 годзе.
Сёння многія вернікі ажыццяўляюць паломніцтва пешшу ад Мінска да Полацка, каб ушанаваць святую Ефрасінню ў дзень яе памяці — 5 чэрвеня.
З «Жыція Ефрасінні Полацкай» паўстае вобраз падзвіжніцы («учыніла най па дзвіжнейшы подзвіг... і пачала пісаць кнігі сваімі рукамі»), маці-апякункі, шчырай заступніцы ўсіх пакрыўджаных, убогіх, абяздоленых («Была яна дапамогай пакрыўджаным, суця-шэннем смуткуючым, распранутым — адзеннем, хворым — наве-даннем ці, проста кажу чы, — для ўсіх была ўсім»).
У канцоўцы «Жыція...» аўтар уславіў сваю гераіню найперш як «незвядальны квет райскага саду». Ефрасіння для яго — «арол, што, лунаючы ў небе, праляцеў ад захаду і да ўсходу». Высока ацэнь-ваючы дзейнасць асветніцы, назваў яе «промень сонечны», які «пра-святліў зямлю Полацкую
Гісторыка-пазнавальнае і мастацкае значэнне «Жыція Ефрасінні Полацкай» проста неацэннае. Гэты твор — яркая старонка беларус-кай сярэдневяковай літаратуры. Незвычайны лёс Ефрасінні, самаадданае служэнне князёўны род-най зямлі прыцягваюць увагу гісторыкаў, мастакоў, скульптараў, пісьменнікаў. Яе вобраз увасоблены ў сучасных літаратурных творах аўтараў А. Асіпенкі, А. Разанава, Д. Бічэль, Т. Бондар, Р. Барадулі-на, I. Багдановіч, С. Тарасава і інш.
И напиши сочинение на тему
Няхай раскажа час мінулы..." (Чаму Ефрасіння Полацкая лічыцца "нябеснай заступніцай" Беларусі?")
Прыкладны план
1. У якім творы старажытнай літаратуры згадваецца асоба Ефрасінні Полацкай? Што ведаем пра гэты твор?
2. Як "Жыціе Ефрасінні Полацкай" выяўляе асноўныя этапы біяграфії святой падзвіжніцы? На чым акцэнтуецца ўвага?
3. Як ацэньвае старажытны аўтар дзейнасць Ефрасінні Полацкай? Які прыклад і якія жыццёвыя ўрокі дае Ефрасіння сучаснікам?
Раздели текст на 5 абзацев