Тапсырма: Берілген тапсырманы орынданыз. (0] Матіноі мукият окип, берілен сурактарга жауал берініз. Тіл — адам жанынын тілмеші. Тілоіз улт, тілінен айырылган улт болып жасай алмак улт курымак. Ултынын улт болу ушін бірінші шарт — тілі болуы. Улутын тілі кеми бастауы ултын кури бастаганын керсетеді. Ултка тілінен кымбат норсе болмаска тисті. Бір ултын тілінде сол ултын жері, тарихы, турмыс, мінезі айнадай ашык коріні турады. Казак тілінде казактын сары сайран даласы біресе желсіз тундей тымык, біресе куйындай екпінді тарихы, сары далада удере кошкен турмысы, асыкпайтын, саслайтын сабырлы мінезі — брі керініп тур. Казактын сары даласы кен. Тілі де бай. Осы кунгі турік тілдерінін ішінде казак тілінен бай, оралымды, терен тіл жок. Турік тілімен сейлейтін турік балалары кундердін бір куні айналып казак тіліне келмекші. Казак тілін колданбакшы. Осы кунде-ак айналып келе жатыр. Татардын эдебиет тілі жыл-жыл сайын казак тіліне жакындал келеді. Кундердін бір куні турік балаларынын тілі біріксе, ол біріккен тілдін негізі казак тілі болса, сез жок, турік елінін келешек тарихында казак улты терден орын алмакшы. Келешектін осылай болуына біздін иманымыз берік. (150 сез) М. Жумабаев. «Тілін адам емірінде h улт омірінде алатын орны» макаласынан 1.Мотіндегі негізгі ойды аныктаныз: (2] Мэтін кандай жанрда жазылган? Автордын ойын ез сезінізбен жазыныз, бірак айтыган эр тужырымны сонында ойдын авторына сілтеме жасаныз. 4. Бугінгі замандазы зектіліне бага беріп, терт сойлеммен пікір білоірініз [2] Менін ойымша. Себебі, мен оны былай тусіндіремін... Оны мен мына фактілер, мысалдармен дэлелдей аламын... Осыган байланысты мен мынадай корытындыга келдім... [4] Жазылым Екі белім бойынша берілген 4 такырыптын бірін тандап, жазба жумысын орынданыз. [10] 1 -белім. «Тіл жоне алаш идеясы. Сез мадениеті» 1.Алаш зиялыларынын коздеген максаты бугінде жузеге аста ма? Сіздін пікірінізді растайтын аргументтер мен доледер келтіре отырып, эссе жазыныз. 2.Латын графикасына кешу жолында кандай киындыктар кездесуі мумкін? Мектеп газетіне осы маселе тенірегінде макала жазыныз. болім. «Элем жаналыктары: енер жоне мэдениет. Сез мэдениеті» Казіргі жаландану доуірінде элемнін тукпір-тукпірінде болып жаткан жаналыктар дуниежузі тургындарынын назарына бірден лінеді. Элем жаналыты тек ез елінін гана емес, езге елдердін пікіріне, турмыс-тіршілігіне, тіпті, дамуна да ез ыкпалын тигізуі мумкін. апандану кезіндегі заламтор колданушыларынын артуы мен тауелсіз блогерлердін кобеюінін кандай артыкшылыктары мен кемшіліктері бар? Пікірінізді дэлелдеп, эссе жазыныз. 4. Казак енерін жене медениетін насихаттап, жергілікті газет бетіне жастарга арнап, «Мен суйетін онер» деген такырыпта макала жазыныз.

1. Мотіндегі негізгі ойды анықтаңыз:

Мәтіннің негізгі ойы – тілдің ұлттық идентичностьты сақтаудағы маңызы. Автор тілдің ұлттық мәдениет, тарих және тұрмыс-тіршілікті көрсететін маңызды құрал екенін атап өтіп, қазақ тілінің тереңдігі мен байлығын, сондай-ақ қазақ халқының ұлттық болмысы үшін тілдің маңыздылығын түсіндіреді.

2. Мәтін қандай жанрда жазылған?

Мәтін эссе жанрында жазылған. Себебі, автор өзінің ойын жеке пікірмен, дәлелдермен білдіреді, сонымен қатар тіл, ұлттық идентичность, мәдениет тақырыбында философиялық тұрғыда тұжырымдар жасайды.

3. Автордың ойын өз сөзіңізбен жазыңыз:

Менің пікірімше, тіл – халықтың жаны, оның мәдениеті мен тарихының кілті. Тілдің дамуы мен сақталуы – ұлттық бірліктің, құндылықтардың, дәстүрлердің жалғастырылуының кепілі. Мысалы, қазақ тілінде ұлттық ерекшеліктер мен дәстүрлер анық көрінеді. Автор бұл туралы терең ой-пікір білдіреді. Сондықтан, тілден айырылған халық өзінің ұлттық болмысын жоғалтады, ал қазақ тілі – ұлттық мәдениеттің айнасы, оның байлығы мен тереңдігі арқылы біз халқымыздың тарихы мен мәдениетін танып, сақтай аламыз.

4. Бүгінгі замандағы өзектілікке баға беріп, төрт сөйлеммен пікір білдіріңіз:

Менің ойымша, қазіргі заманда тіл мен мәдениет мәселесі өте өзекті. Себебі, жаһандану дәуірінде көптеген ұлттық тіліміз бен дәстүріміз жоғалып кету қауіпінде. Оны мен интернет арқылы жастардың түрлі шет тілдерін үйреніп, ұлттық тілге немқұрайлы қарауынан байқауға болады. Осыған байланысты мен мынадай қорытындыға келдім: тіл мен мәдениетті сақтау үшін барша адамзат өзінің ұлттық ерекшеліктерін бағалауы және дамытуы тиіс.

Жазылым

Тақырып: 1. Алаш зиялыларының көздеген мақсаты бүгінде жүзеге асуда ма? (Эссе)

Алаш зиялыларының көздеген мақсаттары – қазақ халқының мәдениетін, тілін, ұлттық идентичностьты сақтау мен дамыту болды. Бүгінгі күні олардың ұстанымдары іске асуда. Мысалы, қазақ тілінің мәртебесін көтеру, латын графикасына көшу, ұлттық құндылықтарды насихаттау сияқты жақсартулар жүріп жатыр. Өзім де қазақ мәдениетінің насихатталуын, дәстүрлерімізді сақтау мен жастар арасында үлгі ету қажеттігін сезінемін. Алаш зиялыларының идеялары, зорлық-зомбылыққа шалдықса да, қазіргі уақытта өзекті болып қалып отыр.

Тақырып: 2. Латын графикасына көшу жолында қандай қиындықтар кездесуі мүмкін? (Мақала)

Латын графикасына көшу – қазақ тілінің болашағы үшін маңызды қадам. Алайда, бұл процесс бірнеше қиындықтармен байланысты. Біріншіден, қоғамдағы адамдардың латын графикасына деген түсінігі мен қабылдауы әртүрлі болуы мүмкін. Екіншіден, мектептер мен жоғарғы оқу орындарында латын графикасын оқыту жүйесін ұйымдастыру қажет. Сонымен қатар, барлық құжаттар мен әдебиеттерді латын графикасына ауыстыру уақыт пен ресурстарды талап етеді. Осы себептерге байланысты біз латын графикасына көшуде біртіндеп, бірақ сенімді қадамдар жасап, жастарды білім мен мәдениет жағынан қолдауымыз қажет.

Тақырып: 3. Қазіргі жаһандану дәуірінде әлемнің түкпір-түкпірінде болып жатқан жаңалықтар дүниежүзі тұрғындарының назарын бірден аударады (Эссе)

Қазіргі жаһандану дәуіріндегі әлем жаңалықтары тек бір елге ғана емес, бүкіл әлемге әсер етеді. Бүгінгі күні әлеуметтік желілердің дамуы мен блогерлердің көбеюі ақпараттың жеңіл таралуына ықпал етеді. Бұл жағдайдың артықшылығы – ақпараттың жылдам және кең ауқымда таралуы, бірақ кемшілігі – шындыққа қарсы ақпараттардың да тарала кетуі. Сондықтан, әлем жаңалықтарының таралуында әр адам өз ойын жинақтап, сараптау жасау керек. Адамдар жаһандық мәселелер мен жергілікті мәселелерді бірдей деңгейде түсінуі маңызды.

Тақырып: 4. Қазақ өнерін және мәдениетін насихаттап, жастарға арнап, "Мен сүйетін өнер" деген тақырыпта мақала жазыңыз.

Менсүйетін өнер – қазақтың дәстүрлі музыкасы. Қазақтың күйі мен әндері – біздің ұлттық мәдениетіміздің негізі. Қазақ халқының музыкалық мұрасы – терең философиялық ойларды, тарихты, көңіл-күйді жеткізетін өнер бұлағы. Бұл өнерді жаныммен түсінемін, себебі әр бір орындауда қазақтың рухы, батылдығы, ақылдығы мен жұмсақтығы беріледі. Қазақ музыкалық өнерін насихаттау – біздің мәдени мұрамызды ұрпақтан-ұрпаққа жеткізудің жолы. Міне, сондықтан мен талантты өнерпаздарымыздың шығармаларын қолдап, жастар арасында насихаттауды қалап, оларға қазақтың тарихы мен мәдениетін таныстыруымыз керек.