2-тапсырма. Бай мен кедей, байлық пен кедейлік туралы мақал-мәтелдер тауып, олардың бастауышы мен баяндауышын анықтаңдар. А) Әртүрлі қатынастарда тұрған сөз тіркестерін жазыңдар. Үлгі. Анықтауыштық қатынас: дәулетті кісі, ? Ә) Берілген сөздерді түрлендіріп (жұрнақ, жалғау, шылау арқылы), 5 сөйлем мүше-сінің қызметіне қойып сөйлем құрастырыңдар. Теңсіздік (теңдік), әлеумет, бай, кедей, жомарт, сараң, мол. Үлгі. Теңсіздік белең алды бастауыш. Теңсіздіктің әсерінен болып отыр анықтауыш. Қоғамдағы теңсіздікке қарсы шықты толықтауыш. Ол теңсіздік заманында болған оқиға еді пысықтауыш. Бүгінгі басты мәселе - теңсіздік баяндауыш.

2-тапсырма

А) Мақал-мәтелдер және олардың бастауышы мен баяндауышы

1. "Байлық - бақыт, кедейлік - тауқымет."

• Бастауыш: "Байлық" / "кедейлік"
• Баяндауыш: "бақыт" / "тауқымет"

2. "Кедейдің баласы - жомарт, байдың баласы - сараң."

• Бастауыш: "Кедейдің баласы" / "байдың баласы"
• Баяндауыш: "жомарт" / "сараң"

3. "Бай байлықты, кедей кедейлікті біледі."

• Бастауыш: "Бай" / "кедей"
• Баяндауыш: "біледі"

4. "Бай мен кедейдің арасында әлі теңдік жоқ."

• Бастауыш: "Бай мен кедейдің арасында"
• Баяндауыш: "теңдік жоқ"

5. "Жомарт адамның қолы ұзын, сараң адамның қолы қысқа."

• Бастауыш: "Жомарт адамның қолы" / "сараң адамның қолы"
• Баяндауыш: "ұзын" / "қысқа"

Ә) Сөздерді түрлендіріп, сөйлемдер құрастыру

1. Теңсіздік белең алып жатыр. (бастауыш)

2. Теңсіздіктің әсерінен көп адамдар қиналуда. (анықтауыш)

3. Қоғамдағы теңсіздік кедейлер мен байлардың арасындағы проблемалардан туындайды. (толықтауыш)

4. Ол теңсіздік мәселесіне қарсы шықты. (пысықтауыш)

5. Бүгінгі күні теңсіздік - басты мәселеміз. (баяндауыш)

Бұл тапсырмаларды орындау арқылы бай мен кедей, байлық пен кедейлік тақырыбын тереңірек түсінуге мүмкіндік аласыз.