Дауыс жер астынан шыққандай, селк етіп, зәресі зәндемге кетті, жығылып барып оянды.
Синтаксистік талдау:
- Дауыс (негізгі сөйлем, бастауыш)
- жер астынан шыққандай (септік Сан)
- селк етіп (тәртіп, тәсіл)
- зәресі зәндемге кетті (негізгі сөйлем, баяндауыш)
- жығылып барып оянды (қосымша баяндауыш, тыныс белгісі)
Ұзын сапты ақ балтасын жарқылдатып, құлаштай соғып, құлатылған қарағайларды бұтарлайды да жатады.
Синтаксистік талдау:
- Ұзын сапты ақ балтасын (бастауыш)
- жарқылдатып (тәсіл, белгі)
- құлаштай соғып (саралау)
- құлатылған қарағайларды (баяндауыш, анықтауыш)
- бұтарлайды (баяндауыш, негізгі сөйлем)
- да (қосымша)
Үнемі сөзбен де, ісі жоқ, әкем сияқты, үндемейтін бір пенде.
Синтаксистік талдау:
- Үнемі (бастауыш)
- сөзбен де (тәсіл, анықтауыш)
- ісі жоқ (баяндауыш)
- әкем сияқты (белгі, салыстыру)
- үндемейтін (анықтауыш)
- бір пенде (бастауыш)
Өздерінің сиырларын суарам ғой деп барып еді, Қартқожаның ол ойы болмады, ауылдың сиыры қаптап кетті.
Синтаксистік талдау:
- Өздерінің сиырларын суарам ғой деп барып еді (көмекші сөйлем):
- Өздерінің сиырларын (бастауыш)
- суарам (баяндауыш)
- ғой деп (себеп)
- Қартқожаның ол ойы болмады (негізгі сөйлем)
- Қартқожаның (бастауыш)
- ол ойы (баяндауыш)
- болмады (баяндауыш)
- ауылдың сиыры қаптап кетті (негізгі сөйлем)
- ауылдың сиыры (бастауыш)
- қаптап кетті (баяндауыш)
- Өздерінің сиырларын суарам ғой деп барып еді (көмекші сөйлем):
Ін үстіне мүйіз тұяқтар тасырлап, дүбірлеп келді, айқай-дабыр молайды.
Синтаксистік талдау:
- Ін үстіне мүйіз тұяқтар (бастауыш)
- тасырлап, дүбірлеп келді (негізгі сөйлем, теріс баяндауыш)
- айқай-дабыр молайды (негізгі сөйлем, баяндауыш)
Күнекей күліп отырып, томсарып қалады, томсарып отырып, күліп жібереді.
Синтаксистік талдау:
- Күнекей (бастауыш)
- күліп отырып (баяндауыш, амал)
- томсарып қалады (негізгі сөйлем, баяндауыш)
- томсарып отырып (баяндауыш)
- күліп жібереді (баяндауыш, негізгі сөйлем)
Біресе апасымен шартпа-шұрт келіп қалады, біресе жайдарымсып апасының мойнынан құшақтайды.
Синтаксистік талдау:
- Біресе (бастауыш)
- апасымен шартпа-шұрт келіп қалады (негізгі сөйлем)
- біресе (қосымша)
- жайдарымсып апасының мойнынан құшақтайды (негізгі сөйлем)
- жайдарымсып (тәсіл)
- апасының мойнынан (анықтауыш)
Бір сағаттың ішінде күзгі күндей қырық құбылады.
Синтаксистік талдау:
- Бір сағаттың ішінде (кеңістік, анықтауыш)
- күзгі күндей (салыстыру анықтауыш)
- қырық құбылады (негізгі сөйлем, баяндауыш).
Келтірілген сөйлемдерді тыныс белгілерімен толықтырып, синтаксистік талдау жасалды.
