Алакөл қорығы – Қазақстанның экологиялық жүйесінің бір бөлігі, ол Алакөл көлінің және оның айналасындағы табиғи ортаны қорғау мақсатында құрылды. Алакөл – Қазақстанның шығысында, Алматы және Шығыс Қазақстан облыстарының шекарасында орналасқан, ерекше экологиялық және биоәртүрлілікке ие көл. Оның маңызды экологиялық рөлі мен өзіндік географиялық ерекшеліктері еліміз үшін үлкен маңызға ие.
Алакөл қорығының құрылу тарихы 1990-жылдардың ортасында басталады. 1992 жылы экологиялық жағдайды қорғау және табиғи ресурстарды тиімді пайдалану мақсатында Қазақстан Республикасының Үкіметі Алакөл көлінің экосистемасын қорғау қажеттілігі туралы шешім қабылдайды. Бұл кезеңде қорығының аумағы мен шекараларын анықтау үшін ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізу басталды. Алакөлдің биологиялық әртүрлілігі мен табиғи ресурстарының маңызды екендігі анықталғаннан кейін, 1998 жылы Алакөл қорығы ресми түрде құрылды.
Қорықтың негізгі міндеті – Алакөл көлінің табиғи ресурстарын, флорасы мен фаунасын, сондай-ақ табиғи пейзаждарын сақтау. Алакөлдің экосистемасында ерекше қорғалатын, сирек кездесетін және жойылып бара жатқан түрлер кездеседі. Қорықтың аумағында 300-ден астам өсімдіктер мен 200-ге жуық жануарлар түрлері тіршілік етеді. Алакөл – су құстарының, әсіресе, қызылқанат, аққу, шүрегей сияқты құстардың шоғырланатын орны болып табылады. Бұл, өз кезегінде, зерттеушілер мен орнитологтардың назарын аударады.
Алакөл қорығы құрылғалы бері, экологиялық білім беру бағдарламалары мен қоршаған ортаны сақтауға бағытталған түрлі шаралар жүзеге асырылды. Қорық әкімшілігі ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізумен қатар, жергілікті тұрғындарды экологиялық тәрбиелеу жұмыстарын да қолға алды. Алакөлдің экологиялық жағдайын сақтау, оның табиғи ресурстарын тиімді пайдалану үшін жергілікті халық арасында сананың өзгеруіне қол жеткізу маңызды.
Сонымен қатар, Алакөл қорығы туризмді дамытуда да маңызды рөл атқарады. Табиғи сұлулығы мен экологиялық байлықтары арқылы Алакөл халықаралық туристер мен табиғат әуесқойларын тартуда. Қорықтың аумағына кіру ережелері мен қоршаған ортаның қорғалуын қамтамасыз ететін шаралар енгізілді. Алакөл табиғаты – әсіресе, жаз айларында демалушылар үшін тартымды болып табылады, бірақ, сонымен қатар, қорғауға мұқтаж.
Алакөл қорығының құрылу тарихы экологиялық тұрақтылыққа, табиғи байлықтарды қорғауға және келешек ұрпаққа таза экологиялық ортаны сақтау мақсатында атқарылған көптеген жұмыстар мен ғылыми зерттеулердің нәтижесі болып табылады. Бұл қорықтың іс-әрекеттері, бір жағынан, табиғаттың тиімді пайдаланылуын, екінші жағынан, экологиялық білім беруді қамтамасыз етеді. Алакөл қорығы – Қазақстанның табиғи мұрасын қорғаудың және сақтаудың үлгісі болып табылады.