5. Қандай жағдайда гемоглобиннің оттекке тартылуы төмендейді?
Гемоглобиннің оттекке тартылуы төмендейтін бірнеше жағдайлар бар:
pH деңгейінің өзгеруі: Организмде метаболизм процестері барысында пайда болатын қышқылдар (мысалы, сүт қышқылы) гемоглобиннің pH деңгейін төмендетуі мүмкін. Бұл жағдайда гемоглобиннің оттекке тартылуы төмендейді, яғни оттек гемоглобинмен нашар байланысады (Bohr әсері).
Оттектің парциалды қысымының төмендеуі: Жоғары биіктікте немесе оттек жеткіліксіз болған жағдайда, оттектің парциалды қысымы төмендейді, нәтижесінде гемоглобиннің оттекпен байланысу қабілеті де төмендейді.
Дене температурасының жоғарылауымен: Температура жоғары болғанда, гемоглобиннің оттекті беру қабілеті артады, яғни гемоглобин оттекті нашар ұстап қалатын болады.
Көмірқышқыл газының (CO2) концентрациясының артуы: Көмірқышқыл газының жоғары деңгейі гемоглобиннің оттекпен байланысуын төмендетеді.
Гемоглобиннің құрылымындағы өзгерістер: Гемоглобиннің аутоиммундық ауруларда немесе генетикалық мутациялар кезінде өзгеруі де оның оттекпен байланысу қабілетіне әсер етеді.
Темірдің жетіспеушілігі: Гемоглобиннің құрамына кіретін темір мөлшерінің төмендеуі оның оттекпен байланысу қабілетін нашарлатуы мүмкін.
Осындай факторлар гемоглобиннің оттекке тартылуын төмендетіп, организмде оттектің тасымалдануына әсер етуі мүмкін.
