Әрине, мәтінді зерттеп оқып, оның мазмұнын тірек жоспар бойынша талдау – білім алу үдерісінің маңызды бөлігі. Талдау жасау үшін, алдымен мынадай тірек жоспарын ұстануға болады:
Мәтіннің тақырыбы мен негізгі идеясы
- Мәтін не туралы?
- Автордың негізгі мақсаты қандай?
Мәтіндегі негізгі ойлар мен аргументтер
- Автор қандай ойларды білдіреді?
- Негізгі аргументтер мен дәлелдер қандай?
Түрлік ерекшеліктері
- Мәтін қандай жанрға жатады?
- Стилистикалық ерекшеліктері қандай?
Мәтіндегі кейіпкерлер мен образдар
- Егер мәтінде кейіпкерлер болса, оларды сипаттап өтіңіз.
- Кейіпкерлердің әрекеттері мен олардың мотивациясы.
Мәтіннің қоғамдық мәні
- Мәтін арқылы қандай әлеуметтік немесе мәдени мәселелер көтерілуде?
- Автордың пікірі қоғамға қалай әсер етуі мүмкін?
Жеке пікір мен сараптама
- Сіз мәтінді оқығаннан кейін не сездіңіз?
- Автордың көзқарасымен келісесіз бе? Неліктен?
Осы жоспар бойынша мәтінді талдай отырып, тереңірек түсініп, өз ойыңызбен бөлісе аласыз. Егер мәтінді нақты көрсетсеңіз, мен сізге тағы да көмек көрсете аламын.
