Жасыл химия – бұл химияның экологиялық таза тәсілдермен заттарды өндіру және өңдеудің принциптерін зерттейтін сала. Жасыл химияның басты мақсаты химиялық процестердің қоршаған ортаға, адам денсаулығына және экосистемаларға теріс әсерін азайту. Жасыл химияның 12 негізгі принципі:
Тұтыну мен қалдықтардың минимизациясы: Химиялық процестер мүмкіндігінше аз мөлшердегі материал мен энергияны қолдануы керек, сонымен қатар, қалдықтардың минималды мөлшерін шығаруы тиіс.
Жағымды реакциялардың таңдалуы: Химиялық реакциялар, селективтілік деңгейі жоғары болуы керек, яғни мақсатты өнімнің мөлшерін максималды ету.
Табиғи ресурстарды пайдалану: Табиғи өнімдер мен заттарды пайдалану, синтетикалық қосылыстарға қарағанда экологиялық жағынан пайдалырақ.
Химиялық өнімдердің қауіпсіздігі: Химиялық өнімдер мен реагенттер адам денсаулығына және қоршаған ортаға зиян келтірмейтіндей әзірленуі керек.
Реакция энергиясының оптимизациясы: Процестер үшін энергияның тиімділігін арттыру, төмен температура мен қысымда реакцияларды жүргізу.
Тұрақты шикізаттарды қолдану: Шикізаттардың тұрақтылығы мен жаңартылуын қамтамасыз ету. Мысалы, биомасса немесе қайта өндірілетін заттар.
Күшті және қауіпті заттардың болмауы: Химиялық процестер мен өнімдерде қауіпсіз және зиянсыз заттарды пайдалану.
Биодеградация: Өнімдер мен материалдар экосистемада табиғи түрде ыдырауы тиіс, яғни қоршаған ортаға зиян келтірмей.
Желілік синтез: Химиялық қосылыстарды тек бір немесе бірнеше қадамдармен синтездеу, осылайша энергия мен уақытты үнемдеу.
Көшірілетін әдістерді дамыту: Химиялық реакцияларды табиғи немесе жеңіл көшірілетін әдістермен жүргізу, бізді экологиялық тиімді процестерге жетелейді.
Болашақka бағытталған зерттеулер: Жасыл химия әдістері мен принциптерін дамытып, жаңа технологиялар мен материалдардың қажеттілігін түсіну.
Білім мен ақпарат алмасу: Химиялық білімді зерттеу, тәжірибе және ақпарат алмасу арқылы қоғамдық сананы және жауапкершілікті арттыру.
Жасыл химияның принциптері қазіргі заманғы химиялық өнеркәсіптің дамуына, тұрақты даму мен экологиялық жауапкершілікке үлкен ықпал етеді.