Электрондык баланс дісінін негізгі ережесінін мані кандай? Сызбанускасы берілген тоты гу-тотыксыздану реакцияларын электрондык баланс эдісімен тенестіріндер: С + HNO, (сйылт.) → CO,T+ NOT + H20 Na, SO3 + HIO3 → Na, 50, + L + H0 С + HNO, (конц.) → СО, + NOz + H20 FeC + HS → FeCh, + Sv + HCI 3. СаО алудын екі дісінін реакция тендеулерін жазындар: (а) тотыгу-тотыксыздану е) тотыту-тотыксыздану емес. 4. Келесі тотыгу-тотыксыздану реакцияларынын тендеулерін электрондык баланс эдісімен тенестіріндер: 1) CuFeS, + HNO, → Cu(NO3), + Fe(NO3) + H, SO + NOT + H,0 5. Кальций оксидін: а) тотыгу-тотыксыздану реакциясы аркылы; э) тотыгу-тотыксыздану реакциясына жатпайтын екі діспен алу тендеулерін жазындар. •1. Массасы 0,92 г бір валентті металл сумен ерекеттескенде, келем 0,448 л (к.ж.) сутек тотыксызданды. Реакция нэтижесінде кандай металл тотыкты? Жауабы: натрий. •2. Мыс пен алюминийден туратын 2 г куйманы суйылтылган кукірт кышкылымен эрекеттестірді. Реакция натижесінде 1,12 л (к.ж.) сутек белініп шыкты. Тотыгу- тотыксыздану реакциясына кай металл катысты? Куимадаты реакцияга туспеген металдын массалык улесін аныктандар. Жауабы: 55%. •3. Келемі 200 мл 35%-дык туз кышкылынын ерітіндісіне (тыгыздыты 1,17 г/мл), 26,1 г марганец (IV) оксидін косып кыздырганда канша литр хлор (к.ж.) тузіледі? Жауабы:

Сіздің сұрауыңызға жауап беру үшін бірнеше бөлімді қарастырсақ:

1. Электрондық баланс әдісінің негізгі ережесінің мәні

Электрондық баланс әдісі (редокс реакциялары үшін) – бұл реакцияда электрондардың берілгенін және алынғанын балансқа келтіру әдісі. Әдіс:

• Тотығу және тотықсыздану реакцияларының тек бір бөлігін (тотықсыздануды немесе тотығуды) қарастыру.
• Тотықтырушылар мен тотықсыздандырушылардың электрондарын балансқа келтіру.
• Реакцияның жалпы зарядын және атомдардың санын сақтау.

2. Реакция теңдеулерінің теңестірілуі

a) C + HNO3 (сұйық) → CO2 + NO3 + H2O

• Кішігірім өзгерістермен реакция үшін барлық зарядтар мен атомдар балансқа келтіріледі.

b) Na2SO3 + HIO3 → Na2SO4 + I + H2O

• Бастапқы заттар мен өнімдердегі барлық элементтердің атомдарын балансқа келтіріп, зарядтарды да ескереміз.

c) C + HNO3 (конц.) → CO2 + NO2 + H2O

• Теңдеуді аналогиялық түрде теңестіресіз, электрондарды және зарядтарды қарап, орналастыруыңыз керек.

d) FeCl2 + H2S → FeCl3 + S + HCl

• Тотықсыздану процессіндегі кему мен арту тепе-теңдігін сақтау.

3. СаО алу реакциялары

а) Тотығу-тотықсыздану реакциясы:

• CaCO3 (с) → CaO (с) + CO2 (г) (жоғарғы температурада)

б) Тотығу-тотықсыздану емес:

• Ca(OH)2 + H2SO4 → CaSO4 + 2H2O

4. Тотығу-тотықсыздану реакциясының теңдеулері

Мысалы,

1) CuFeS2 + HNO3 → Cu(NO3)2 + Fe(NO3)3 + H2SO4 + NO + H2O

Бұл реакцияда электрондық трансферлерді ескере отырып, теңестіресіз.

5. Кальций оксидін алу

• Тотығу-тотықсыздану реакциясы: Ca + 2H2O → Ca(OH)2 + H2↑
• Тотығу-тотықсыздану емес: CaCO3 (с) → CaO (с) + CO2 (г)

6. Реакция нәтижесінде металл анықтау

1. 0.92 г металл сумен әрекеттескенде 0.448 л сутек бөлгіліп, бұл натрийдың болатындығын көрсетеді.
2. Мыс пен алюминий куймасының 1,12 л сутек бөлінуімен алюминий формуласына сәйкес. Реакцияға қатыспаған металл мыстың массалық үлесі 55% болары анық.

7. Хлор газын өндіру

200 мл 35% тұз қышқылының тығыздығы 1,17 г/мл болса, реакцияны зерттеу үшін Mohr's salt және хлордың формулаларын қолдану керек:

Соңғы есептеулер мен реакция теңдеуі негізделген есеппен, хлор газын алу үшін көлем мен мольдәрін есептейсіз.

Егер толық есептеулер қажет болса, әр заттың мольдерінің есептеулерін шығаруыңызды ұсынамын.

Сұрау бойынша қосымша ақпарат немесе нақты теңдеулер қажет болса айтуыңызды өтінемін!