Кальций (Ca) мен күкірт қышқылы (H₂SO₄) арасындағы реакцияның теңдеуін жаза аламыз:
\[ Ca + H₂SO₄ \rightarrow CaSO₄ + H₂ \]
Бұл реакция бойынша 1 моль кальций 1 моль күкірт қышқылымен әрекеттесіп, 1 моль кальций сульфатын (CaSO₄) және 1 моль сутек (H₂) түзеді.
Сутек (H₂) массасы 2 г/моль. Реакцияда 6 г сутек түзілгендіктен, сутек мөлшерін мольмен есептейміз:
\[ n(H₂) = \frac{m}{M} = \frac{6 \, \text{г}}{2 \, \text{г/моль}} = 3 \, \text{моль} \]
Осы реакция бойынша 1 моль H₂ үшін 1 моль H₂SO₄ қажет. Демек, 3 моль H₂ үшін 3 моль H₂SO₄ қажет.
Күкірт қышқылының (H₂SO₄) молярлық массасы:
- Султегі (H): 1 г/моль × 2 = 2 г/моль
- Султегі (S): 32 г/моль
- Оттегі (O): 16 г/моль × 4 = 64 г/моль
Сондықтан, H₂SO₄ молярлық массасы:
\[ M(H₂SO₄) = 2 + 32 + 64 = 98 \, \text{г/моль} \]
Енді 3 моль H₂SO₄ массасын есептейік:
\[ m(H₂SO₄) = n \times M = 3 \, \text{моль} \times 98 \, \text{г/моль} = 294 \, \text{г} \]
Осылайша, реакцияға қатысқан күкірт қышқылының массасы 294 грамм.
