120. Окуучуларды машыктыруу жана көнүктүрүү мүнөзүндөгү көнүгүү. 1) Окуп чыгып, сырдык сөздөрдү тапкыла. 2) Эмне үчүн сырдык сез экенин аныктагыла. 1. Бир күнү кожоюн бош дагыраны калдыратып, жыл- кыларды тузга чакырып, по-по-полоп калды. 2. Так, так, жаныбарым, Гүлсары. Коркпо, так, так, ата жосуну, ата расмиси ушундай. 3. Гүлсары муздак сууга тумшугун салды. Ох, чиркин! Не деген таттуу суу. 4. Пай, пай, ушундай да түн болобу! — деди Танабай өз ичинен. 5. Оо, тажрыйбасы жок жаш жүрөк, алданган экенсиң го? 6. Биз ошолорду бет алып кетип бара жатабыз, кайыр, кош! деди Айткулу. 7. Кош, боорум Ажар, эркиндик, тендик талашкан сендей кыргыз кыздарына, ыракмат! 8. Оо, таксыр, шайтандын тилине кирбе, анын тили уу.

Давайте разберем указанные предложения и найдем в них "сырдык" слова (примечания для обучения) и определим, почему именно эти слова являются "сырдык" словами.

1. Предложение: "Бир күнү кожоюн бош дагыраны калдыратып, жыл- юлдарды тузга чакырып, по-по-полоп калды."

   • Сырдык слова: "кожоюн", "бош", "даңк", "түб"
   • Почему?: Эти слова описывают состояние или действие, дающее контекст происходящего.

2. Предложение: "Так, так, жаныбарым, Гүлсары. Коркпо, так, так, ата жосуну, ата расмиси ушундай."

   • Сырдык слова: "жаныбарым", "атасы", "жосун", "расмиси"
   • Почему?: Эти слова содержат важные элементы, объясняющие отношение между персонажами и их эмоциями.

3. Предложение: "Гүлсары муздак сууга тумшугун салды. Ох, чиркин! Не деген таттуу суу."

   • Сырдык слова: "Гүлсары", "муздак", "таттуу"
   • Почему?: Эти слова обращают внимание на центральные темы предложения — персонаж и его опыт.

4. Предложение: "Пай, пай, ушундай да түн болобу! — деди Танабай өз ичинен."

   • Сырдык слова: "түн", "пай"
   • Почему?: Эти слова подчеркивают атмосферу и настроение.

5. Предложение: "Оо, тажрыйбасы жок жаш жүрөк, алданган экенсиң го?"

   • Сырдык слова: "тажрыйбасы", "жаш", "жүрөк"
   • Почему?: Они излагают чувства и внутреннее состояние героя.

6. Предложение: "Биз ошолорду бет алып кетип бара жатабыз, кайыр, кош!" деди Айткулу.

   • Сырдык слова: "кетип", "коштум"
   • Почему?: Эти слова отражают действие и намерение, что создает динамику.

7. Предложение: "Кош, боорум Ажар, эркиндик, тендик талашкан сендей кыргыз кыздарына, ыракмат!"

   • Сырдык слова: "эркиндик", "тендик", "кыздарына"
   • Почему?: Они являются ключевыми для понимания темы свободы и равенства.

8. Предложение: "Оо, таксыр, шайтандын тилине кирбе, анын тили уу."

   • Сырдык слова: "шайтан", "тили", "уу"
   • Почему?: Эти слова подчеркивают моральной урок и опасность.

Таким образом, для успешного выполнения упражнения нужно внимательно читать текст и выделять слова, которые несут основное содержание и значение, что и подчеркивает их важность. Надеюсь, это поможет вам в вашей учебе!