Ш.уалиханов биография

Ш.Уалиханов (Шыңғыс Уалиханов) — қазақтың көрнекті ғалымы, тарихшысы, этнографы, географы, және саяхатшысы. Ол 1835 жылы қазіргі Қостанай облысының жерінде дүниеге келген. Уалиханов өз өмірінің көп бөлігін қазақ халқының мәдениеті, тарихы мен этнографиясына арнады.

Білім мен ғылым жолы:

Уалиханов 1847-1853 жылдары Омбыдағы кадет корпусында білім алған. Мұнда ол орыс, шетел тілдері, математика, география, тарих және басқа да пәндерді меңгерген. Білім алғаннан кейін, ол Ресей империясының әскери қызметіне шақырылды.

Ғылыми қызметі:

Ш.Уалихановтың ғылыми шығармашылығы оның көптеген еңбектерімен таныс. Ол қазақ халқының фольклоры мен мәдениетіне, Сібірдің, Орталық Азияның географиясына, тарихи оқиғалары мен көзқарастарына ерекше назар аударды. Оның «Дала уалаятының газетінде» жарияланған зерттеулері қазақ қоғамының әлеуметтік құрылымы мен саяси өміріне қатысты көптеген мәселелерді көтерді.

Саяхаттары:

Уалиханов 1856-1857 жылдары Қашқарияға (қазіргі Қытай) жасаған саяхаты кезінде Шығыс Түркістанның мәдениеті мен тарихы туралы мол мәліметтер жинады. Саяхат барысында ол тек қана географиялық зерттеулермен шектелмей, жергілікті халықтардың әдет-ғұрыптары мен мәдениетін де зерделеді.

Мұра:

Ш.Уалихановтың жұмыстары қазақ тарихын және мәдениетін зерттеуде үлкен маңызға ие. Ол қазақ қоғамының қалыптасуындағы, ұлттық санасының дамуына әсер еткен тұлғалардың бірі болып саналады. Оның ғылыми көзқарастары мен зерттеулері қазіргі таңда да өзекті.

Шоқан Уалиханов 1865 жылы, 30 жасында дүниеден өтті. Бірақ оның мұрасы мен идеалары бүгінгі күнге дейін зерттелуде және оның есімі қазақ халқының тарихында ерекше орын алады.