Жел қалай пайда болады
Жел – бұл атмосферадағы ауа массаларының қозғалысы, ол жер бетінде температура мен қысымның әртүрлілігіне байланысты пайда болады. Желдің қалыптасу процесі келесі негізгі этаптардан тұрады:
Температура және қысым айырмашылығы: Күн радиациясы Жердің бетіне біркелкі таралмағандықтан, кейбір аймақтарда температура жоғары, ал кейбіреулерде төмен болады. Бұл температура айырмашылығы ауа қысымының да айырмашылығын тудырады.
Ауа қозғалысы: Жоғары температура мен төмен қысымды аймақтардан ауа төмен температура мен жоғары қысымды аймақтарға қарай қозғалады. Ауа массаларының қозғалысы желді қалыптастырады.
Королис әсері: Жердің айналуы желдің бағытына әсер етеді. Солтүстік жарты шарда жел оңға, ал оңтүстік жарты шарда солға бұрылады.
Жер бедері мен кедергілер: Ауа қозғалысына жер бедері, тау, орман, ғимараттар секілді кедергілер де әсер етеді, бұл желдің күшін және бағытын өзгертуі мүмкін.
Желдің пайда болуы мен таралуын зерттеу метеорология ғылымының негізгі бөлімдерінің бірі болып табылады.
