Анализ текста: Авылларда бу вакытта киленнор, каенаналар да оры- Бу вакытта авылда берсен берсе куре алмый торган яшь этечлер де канга батышы сугышка керешми. Бу вакытта мулла…

Анализ текста: Авылларда бу вакытта киленнор, каенаналар да оры- Бу вакытта авылда берсен берсе куре алмый торган яшь этечлер де канга батышы сугышка керешми. Бу вакытта мулла белен мееззин де фидия ечен, зиярет печене ечен кычкырышмый, талашмый. Элле ник пернерсе, пер менесебет тынып тора, ду- стлык, дошманлык тик хел жыя. Бу кеннерне авылда эбилер атнасы дилер. Кояшнын жылыткан жылысы никадер ихластан бул- са да, агачларны яфракландырырга, геллерне чечекленде- рерго кече йитмегенгеме, кояшны нуры никадер ма- тур, никадер йомшак булса да, сандугачнын йерегенен ут каба торган почмагын кабызып йибереп, аны узен, тирэ-юнен оныттырып сайрау-жырлауга чумдыра алыр- лык чаткысы булмагангамы, элле башка бер сэбэптенме - бу кеннернын жылысын карчыклар жылысына, бу коннорнен матурлыгын карчыклар гузоллегено охшат- каннар. Мене шундый карчыклар атнасы кергоч халкы арасында кыз сорау, угыл ейлендеру башлана. Шул карчыклар кене йиткеч те муллалар арасында кунак чакыру девере кере. тоден алып кичке кадер йерешеп, кичке теннерде остазбике белой мунадан соняны бал белон, Василийден алган яны чейне унар-унбишер чынаяк кына эчулер, томлеп утырышулар башлана. Монда муллалар бер-берсене хисап бирешелер. Гошернен купмелеген, улем-житемнен ни дорожеле- ген, килечек туйларнын ни терлерек булуы хакында сейлилер, уйлыйлар Мектеп, медресе месьелесе, килесе рамазанны башы шинбеденме, якшенбеденме, душенбеденме, елл? си- шенбеден укме башлауларын тешенелер. Иске моназарэ хеллерен хетерлеп, моназаре де кылышып алалар Узларе сизмеенче гене, узлере белмеенче гене, мехал- лене алып бару, халык белен менесебетне йертулернен юлларын уйлыйлар, сейлилер, маяклар утырталар. Остазбикелер жыелышы, элбетте, узгечарек була. Алар булмеде хезретлернен сейлегеннерен тынлап утыргаласалар да, куп вакытта, мееззин Мерфугасынын затсызлыгын, ипташ мулланын остазбикесенен терки китабыннан вегазь ейтуен сейлегенде, хезратлерен оны- тып та йиберелер. Узлеренен деньяларына чумып, уз шатлыклары, кайгыларында коеналар, иезелер Теге якта ай башы, медрасе месьелесе хел ителсе, бу якта кызлар биру, угыл ейлендеру, шекерт угылын укыту месьелелере чишеле. Бетен кыш буе муллаларнын туренде де, булмосенде де шуларнын татбикаты гамелго куела. Мене бу елны да шулай булды. Мено бу елда да хозретлер остазбикелере белен кунакка чакырылдылар. Иттифакый быел, шактый гына бай бер кеше угы- лын ейлендергенге, шеерге чакырылдылар. Сегыйде остазбике белен Вахид барып кергендэ, бетен тире-юньнен мулласы жыелган кебек, мондый мулла- лар межлесенде сирок очрый торган Казан соудогорло- реннен Фехри хажи да жемегате берле бар иде. Кунаклар куп булганга, парлап-парлап яткырырга урын табарта мемкин булмаганга, никадер оят булса да, ирлор асрым, хатыннарны аерым яткырырга тугры килде. Аларга шул ятыш-торыш медресене хотерлетте. Муллагар, медеррислерн мудросне хотерло теуллы. Тон буе алар берсен берсе булеп, медраса хатироло- рен янарттылар. Картлары да, яшьлере де, шул хикоялер астында узлеренен михраб сахиблере иконлеклерен де онытып, гади очрашуда сейленмеслек хикеялер, хатиралер до сейлештелер. Абыстайларнын артларында медросо кебек берлеш- тера торган бер хатиро булмаганга, «Деррелмежалис», «Дерретеннасыйхин»нан вегазь сейлеу, кадер кичлердо «Мехеммедия» уку, улек юу бик бертерле, тессез бул-ганга, алар бик тиз бала-чагага кучтелор. Беренче кенне ук бетен остазбикелер узлеренен угыл- лары, кызлары хакында озын хисаплар биреп елгеруге башка, килеш-йерешлере, табигатьлере белен таныш- тырып елгерделер. Бирелечек кызларнын жиназлары, матурлыклары унганлыклары хакындагы сузлер де, икенче кенне бе- тере алмаганга, Сегыйде биконен баласызлык мосьелосе де килеп чыкты. Беренче куреше торган остазбикелер шунын бетен ягы берле таныштылар. Иске танышлар яныдан-яны дарулар, яны догалар, яны тылсымнар ейрэт- телер, яны фикерлер, яны хикеялер сеиледелер. Сегыйде, боларны сейли-тынлый башы катып беткенге, боларнын оммесеннен де пичбер терле емете булмаганга, эбилер хикеясе кебек кене тынлады, эм- месене рехмет укыды. иберсенен сузен тотарга дип башында кечкено гено де телеу кузгалмады. Мене тен булды. Ятарга урыннар жеелде. Сегыйде, шул, балалары хакында туктамый сейлеп торган хатын-нарга узенен ятлыгын хис иттеме, почмакка гына, зур гел астында узене урын салды. Лекин ул ятарга егермеде, Казан хатыны Улмас абыстай: «Мин де, остазбике, янына ятыйм», - диде. Сегыйденен ялгыз каласы бик килсо до, шул аз сейли торган хатынны элле кай бер йиреннен курыкса киракми дия алмады. Улмас остазбике янына урын салды. Озак утмеде, кен буе ашта йереп арыган остазбикелер тирен-тирен йокыга киттелер. Ашказаннары барысыны да шактый авыр булганга, терлесе терле нечкелекте, терле озынлыкта мышнарга, мырылдарга керештелер. Кейле-кейсез мышнау, мырылдау, хырылдау берлен ей тулды.