4-тапсырма. Төмендегі сөйлемдерге морфологиялық талдау жасаңдар. Судың бетін бақылау үшін перископ қолданылады. Сүңгуір қайықта тыныс алу үшін қажет арнайы берік камералар болады. Арнайы камералар, су астына кетер кезде ауамен және сумен толтырылады.

Морфологиялық талдау – бұл сөздердің құрылымын, түрленуін, және олардың сөз табын зерттеу. Төмендегі сөйлемдерге морфологиялық талдау жасайық:

1. Судың бетін бақылау үшін перископ қолданылады.

   • Судың:
     • Сөз табы: зат есім
     • Негізгі форма: су
     • Жіктік: 2-ші жақ, тәуелдік жалғауы (1-ші жақ, жекеше)
   • бетін:
     • Сөз табы: зат есім
     • Негізгі форма: бет
     • Жіктік: 1-ші жақ, жекеше
     • Жалғау: -ін (бұл – тәуелдік жалғауы)
   • бақылау:
     • Сөз табы: етістік
     • Негізгі форма: бақылау
     • Шығыс түрі: инфинитив (етістіктің түбір түрі)
   • үшін:
     • Сөз табы: шылау
   • перископ:
     • Сөз табы: зат есім
     • Негізгі форма: перископ
   • қолданылады:
     • Сөз табы: етістік
     • Негізгі форма: қолдану
     • Жіктік: 3-ші жақ, жекеше
     • Шақ: қазіргі шақ

2. Сүңгуір қайықта тыныс алу үшін қажет арнайы берік камералар болады.

   • Сүңгуір:
     • Сөз табы: сын есім
     • Негізгі форма: сүңгуір
   • қайықта:
     • Сөз табы: зат есім
     • Негізгі форма: қайық
     • Жалғау: -та (орнын білдіреді)
   • тыныс:
     • Сөз табы: зат есім
     • Негізгі форма: тыныс
   • алу:
     • Сөз табы: етістік
     • Негізгі форма: алу
     • Шығыс түрі: инфинитив
   • үшін:
     • Сөз табы: шылау
   • қажет:
     • Сөз табы: сын есім
     • Негізгі форма: қажет
   • арнайы:
     • Сөз табы: сын есім
     • Негізгі форма: арнайы
   • берік:
     • Сөз табы: сын есім
     • Негізгі форма: берік
   • камералар:
     • Сөз табы: зат есім
     • Негізгі форма: камера
     • Көпше форма: камералар
   • болады:
     • Сөз табы: етістік
     • Негізгі форма: болу
     • Жіктік: 3-ші жақ, көпше
     • Шақ: қазіргі шақ

3. Арнайы камералар, су астына кетер кезде ауамен және сумен толтырылады.

   • арнайы:
     • Сөз табы: сын есім
     • Негізгі форма: арнайы
   • камералар:
     • Сөз табы: зат есім
     • Негізгі форма: камера
     • Көпше форма: камералар
   • су:
     • Сөз табы: зат есім
     • Негізгі форма: су
   • астына:
     • Сөз табы: зат есім
     • Негізгі форма: ас
     • Жалғау: -ына (орнын білдіреді)
   • кетер:
     • Сөз табы: етістік
     • Негізгі форма: кету
     • Шығыс түрі: болашақ шақ
   • кезде:
     • Сөз табы: шылау (кезде)
   • ауамен:
     • Сөз табы: зат есім
     • Негізгі форма: ауа
     • Жалғау: -мен (қосымшасы, құралдық)
   • және:
     • Сөз табы: шылау (және)
   • сумен:
     • Сөз табы: зат есім
     • Негізгі форма: су
     • Жалғау: -мен (қосымшасы, құралдық)
   • толтырылады:
     • Сөз табы: етістік
     • Негізгі форма: толтыру
     • Жіктік: 3-ші жақ, жекеше
     • Шақ: қазіргі шақ, тұйық форма

Сөйлемдерді морфологиялық тұрғыдан талдау арқылы олардың құрылымы, компоненттері мен формаларына тереңірек түсінік алуға болады.