Ә.Қастеев - Қазақстан бейнелеу өнері тарихындағы жарқын құбылыс
Қазақстанның бейнелеу өнерінде Әбілхан Қастеевтің орны ерекше. Ол тек шебер суретші ғана емес, сонымен қатар, қазақ мәдениетінің рухани дамуына зор үлес қосқан тұлға. Ол қазақ өнерінің бірегейлігін, оның дәстүрлерін сақтап, жаңа бағыттарға бағытталған жаңалықтардың бастамашысы болды.
Бірінші аргумент - Ә.Қастеевтің шығармашылығының тереңдігі мен әр түрлілігі. Ол кескіндеме, графика, мүсін, сәндік-қолданбалы өнер саласында өзін көрсете білген. Қастеевтің шығармалары қазақ халқының өмірін, табиғатын, мәдениетін терең әрі нанымды бейнелейді. Мысалы, «Қазақ красавицасы», «Жетісу табиғаты» сияқты туындыларында ұлттық нақыш, қазақтың дәстүрлі тұрмысы мен табиғатының сұлулығы көрініс тапқан. Өзінің ерекше стильімен ол Қазақстанның табиғи және мәдени ландшафтын жаңаша мерзімде жеткізді.
Екінші аргумент - Қастеевтің шеберлігі мен техникалық дағдылары. Ол қазақ өнерін жоғары деңгейге көтеру үшін көптеген жаңа техникаларды игере білді. Ә.Қастеевтің колориті мен композициялық шешімдері ерекше, оның шығармаларындағы түстердің үйлесімі, формалардың динамикасы көрермендерге эстетикалық ләззат сыйлайды. Ол «қиял» мен «шындық» арасындағы шекараны бұзып, көрерменді бейнелеу өнерінің сиқырлы әлеміне жетелейді.
Үшінші аргумент - Қастеевтің ұлттық мәдениеттегі рөлі. Әбілхан Қастеев тек өнер адамы ғана емес, сонымен қатар, Қазақстанның мәдени-рухани өміріне, ауыз әдебиетіне де кірігіп кетті. Ол өзінің шығармаларында қазақ фольклорын, тарихын, ұлттық қаһармандықты алға тартады, бұл қазақ халқының ұлттық санасын оятуға ықпал етті. Қастеевтің өнері қазақ жастарына патриоттық рух сыйлап, ұлттық мәдениетке деген мақтаныш сезімін нығайтты.
Төртінші аргумент - Ә.Қастеевтің мұрасы. Оның шығармашылығы қазіргі кезге дейін қазақ бейнелеу өнерінің дамуына үлкен әсер етіп келеді. Қастеевтің туындылары музыкалық композицияларға, әдеби шығармаларға, фильмдер мен мультфильмдерге негіз болды. Оның өнер мектебі, мысалы, «Қастеев атындағы мемлекеттік өнер музейі», қазақ бейнелеу өнерінің болашағына оң ықпал жасайды.
Қорыта айтқанда, Ә.Қастеев - Қазақстан бейнелеу өнері тарихында жарқын құбылыс. Оның шығармалары өнер сүйер қауымның жүрегінде мәңгі сақталатын шедеврлер болып қала береді. Ә.Қастеевтің таланты, ұлттық мәдениетке қосқан үлесі мен өнердегі жаңашылдығы Қазақстанның бейнелеу өнерін жаңа деңгейге көтерді. Осылайша, ол тек суретші ғана емес, мәдениетіміздің айнасы, ұлттық рухымыздың қадағалаушысы болып табылады.
