1. күн сәулесі ме себепгі жер бетіне біркелкі түспейді? 46 2. күн радиациясының қандай түрлері бар? 3. альбедо дегеніміз не? 4. атмосфералық циркуляция дегеніміз не, оган не…
1. күн сәулесі ме себепгі жер бетіне біркелкі түспейді? 46 2. күн радиациясының қандай түрлері бар? 3. альбедо дегеніміз не? 4. атмосфералық циркуляция дегеніміз не, оган не жатады? 5. әрбір жартышарға тан дуа массаларының типтері қандай? 6. атмосрералық фронт дегеніміз не, онық қандай түрлері бар? 7. атмосфералық қысым дегеніміз не? 8. жер шарында неше атмосфералық қысым белдеуі бар? 9. аятициклон дегеніміз не, оның басты қасиеттері қандай? 10. солтүстік жартышардагы антидиялондық орталықтарды атандар. 11. циклон дегеніміз не, окың басты қаспеттері қандай? ол қалай қалыштасады? 12. солтүстік жартышардагы циклондық орталықтарды атандар. 13. тропиктік никлондар дегеніміз не, олардың басты қалыптасу аудандары қайда орналасқан, қандай түрлері бар? 14. атмосфералык қысым белдеулері мен басым желдер арасында қандай байла- ныс бар? 15. ктиматтын галамдық өлгерістері дегеніміз не? оган қандай жагдайлар әсер етуі мүмкін? 16. климат өзгерістерін зерттеумен қандай гылым айналысады? 17. климаттық жағдай адамның шаруашылық әрекетіне қандай әсерін тигізеді? На қазақша
К сожалению, я готов ответить на ваши вопросы на казахском языке. Позвольте мне обратиться к вам со следующими разъяснениями по каждой из тем:
Күн сәулесі жер бетіне біркелкі түспейді, себебі: Жердің пішіні сфералық, сондай-ақ күннің сәулелері түскенде, жарықтың бұрышы әр жерде әр түрлі болады. Бұл географиялық ендік, жердің еңіс бұрышы және атмосфераның құрамы сияқты факторларға байланысты. Мысалы, экватор аймағында күн сәулесі тіке түседі, ал полюстерде бұрыш тым созылып, энергияның таралуы азайып, жер бетінде температураның төмендеуіне алып келеді.
Күн радиациясының түрлері: Күн радиациясы негізінен үш топқа бөлінеді: ультракүлгін (UV) радиация, көрінетін жарық және инфрақызыл радиация. UV радиациясы терінің күйіп қалуына әкелуі мүмкін, ал көрінетін жарық – бұл адамдар көретін жарық спектрі, инфрақызыл радиация – жылу сезіміне жауап береді.
Альбедо дегеніміз – бұл бетінің күн радиациясын қайтаратын қабілеті. Альбедоның жоғарылығы бетінің жарықтығының көрсеткіші болып табылады. Мысалы, ақ қардың альбедосы жоғары, ал қара жердің альбедосы төмен.
Атмосфералық циркуляция – бұл атмосферадағы ауа массаларының қозғалысы. Оған шығу, көтерілу және жабық ағындарға (циркуляцияларға) байланысты құбылыстар жатады.
Әрбір жартышарға тән ауа массаларының типтері: Солтүстік және Оңтүстік жартышарларда полярлық, тропикалық және экваторлық ауа массалары бар. Полярлық ауа массалары суық, тропикалық – жылы, ал экваторлық – өте ылғалды болып табылады.
Атмосфералық фронт – бұл ауа массаларының арасындағы шекара, яғни салқын және жылы ауа массаларының тоғысу зонасы. Негізгі түрлері – жылы, суық, фронтальды және т.б.
Атмосфералық қысым – бұл жер бетіндегі ауа массаларының ауыртпалығы. Ол метеорологиялық жағдайларға және ауа температурасына әсер етеді.
Жер шарында атмосфералық қысым белдеулері – үш негізгі белдеу бар: тропикалық, орташа және полярлық.
Аятициклон – бұл орталығында жоғары қысым бар атмосфералық жүйе. Оның басты қасиеттері – ауа массаларының төменге қарай қозғалуы және теріс температураның болуы.
Солтүстік жартышарда антидиялондық орталықтарды: Жерорта теңізі, Солтүстік Америка, Сібірде байқалады.
Циклон – бұл орталығында төменгі қысым бар атмосфералық жүйе. Оның басты қасиеттері – ауа массаларының жоғары бағытта қозғалуы, бұлттылық және жауын-шашын болуы. Циклонды қалыптастыру үшін жылы ылғалды ауа массаларының каскады қажет.
Солтүстік жартышарда циклондық орталықтар: Батыс Еуропа, Солтүстік Америка және Орталық Азия.
Тропиктік циклондар – бұл экваторлық аймақтарда пайда болатын күшті тропикалық дауылдар. Олар негізінен Атлант мұхитында, Тынық мұхитында қалыптасады. Негізгі түрлері: тропикалық дауылдар, ураган және тайфун.
Атмосфералық қысым белдеулері мен басым желдер: Атмосфералық қысым белдеулері желдердің бағыттарын және жылдамдығын айқындайды, себебі қысым айырмашылығы желдің қозғалысын туындатады.
Климаның глобалдық өзгерістері – әлемдік климаттық жүйенің өзгерістері. Оған атмосфералық газдардың концентрациясының, адам факторларының және табиғи процестердің әсері бар.
Климаттық өзгерістерді зерттеумен метеорология, климатология және экология ғылымдары айналысады.
Климаттық жағдай адам шаруашылық әрекетіне әсерін тигізеді: улы отырып, жер шаруашылығына, энергия өндіруге және көліктің жұмыс істеуіне тікелей әсер етеді. Жоғары температуралардың немесе жауындар тапшылығының тигізетін әсері орасан зор.
Егер тағы да сұрақтарыңыз болса, сұраудан тартынбаңыз!
