Задача Задача №2404133
А
А
Қарахан мемлекеті тұсында иқталық жүйе қалыптасты. Иқтаның батысеуропалық феодалдық иелікке ұқсас екендігін дәлелдеңдер
Қарахан мемлекеті тұсында қалыптасқан иқталық жүйе батысеуропалық феодалдық иелікпен ұқсас жақтарды көрсетеді. Олардың арасында мынадай негізгі ұқсастықтар мен ұқсас принцптер бар:
Иелік және басқару құрылымы:
- Қарахан мемлекетінде иқта иелері (иқтадар) мемлекеттік қызметке жауапты болған және өздеріне берілген жерді басқарды. Олар сол жердегі халықтан салық жинап, әскери қызмет атқаруға міндетті болды. Бұл жүйе батысеуропалық феодалдық иеліктерде де көрініс табады, онда феодалдар өз жерлерін басқарды және оларға бағынышты шаруалардан салық ала отырып, әскери қызмет көрсетуге міндетті болды.
Әскери қызмет:
- Иқталық жүйе бойынша иқта иелері әскери қызмет етуге тиіс болды. Бұл Батыс Еуропадағы феодалдық жүйеде де орын алып, феодалдардың өз әскері мен рицарларын ұйымдастыруы үшін салықтан түсімдер алуымен бірге әскери міндеттерді орындау идеясын білдірді.
Әлеуметтік құрылым:
- Иқта иелері мен олардан бағынышты шаруалар арасында әлеуметтік және экономикалық бөлініс айқын болды. Феодалдар мен сервтер арасындағы қатынастар да ұқсас болды, яғни жоғарыдан төменге қарай экономикалық мүдделер мен міндеттемелердің анық бөлінуі байқалады.
Экономикалық қатынастар:
- Иқта жүйесінде, жерді иеленуші азаматтар жерден алынған өнімнің бір бөлігін мемлекетке немесе егер әскери қызмет көрсеткен болса, өз иелігіне алу арқылы табыс тапты. Феодалдық жүйеде, феодалдар да өз жерлерінен шаруалар арқылы өнім өндіріп, салық және өнім алу механизмімен кіріс тапты.
Саяси тұрақтылық:
- Иқталық жүйе белгілі бір саяси тұрақтылық пен тәртіпті қолдады. Қарахан мемлекетінде иқтакерлер мемлекет мүддесін қорғаушы әрі оны басқарушы болды. Батыс Еуропада феодалдық иеліктер де жергілікті билеушілерді қолданып, өз саяси мүдделерін қорғады.
Осылайша, Қарахан мемлекеті тұсындағы иқталық жүйе батысеуропалық феодалдық иелікпен көптеген ұқсастықтарды көрсетеді, бұл жүйелердің әлеуметтік, экономикалық және саяси аспектілері бір-біріне ұқсас болғанын дәлелдейді.
