- Жауапты есептеу үшін реакция жылдамдығын анықтайтын формуланы қолданамыз. Реакция жылдамдығы (v) концентрацияның уақытқа қатысты өзгеруінің қатынасымен есептеледі:
\[ v = -\frac{\Delta[C]}{\Delta t} \]
Мұндағы:
- \(\Delta[C]\) - концентрацияның өзгерісі,
- \(\Delta t\) - уақыт.
Берілген деректер:
- Алғашқы концентрация \(C_1 = 0.8\) моль/л,
- Соңғы концентрация \(C_2 = 0.6\) моль/л,
- Уақыт \(t = \Delta t = 1\) мин (60 сек).
Енді, \(\Delta[C]\) есептейік: \[ \Delta[C] = C_2 - C_1 = 0.6\, \text{моль/л} - 0.8\, \text{моль/л} = -0.2\, \text{моль/л} \]
Содан кейін, жылдамдықты есептейік: \[ v = -\frac{-0.2\, \text{моль/л}}{60\, \text{сек}} = \frac{0.2\, \text{моль/л}}{60\, \text{сек}} \approx 0.00333\, \text{моль/л-мин} \]
Ескерту: Егер жылдамдық моль/л-мин түрінде берілсе, онда 0.00333 моль/л-с түріне айналдырып, 60-қа көбейту керек, яғни 0.00333 * 60 = 0.2 моль/л-мин.
- Екінші реакцияның жылдамдығын есептеу үшін, ұқсас формуланы қолданамыз.
Берілгендер:
- Бірінші уақыт кезеңінде молярлық концентрация \(C_1 = 0.24\) моль/л, \(t_1 = 80\) сек (1.33 мин),
- Екінші уақыт кезеңінде молярлық концентрация \(C_2 = 0.28\) моль/л, \(t_2 = 127\) сек (2.12 мин).
\(\Delta[C]\) есептейік: \[ \Delta[C] = C_2 - C_1 = 0.28\, \text{моль/л} - 0.24\, \text{моль/л} = 0.04\, \text{моль/л} \]
\(\Delta t\) есептейік: \[ \Delta t = t_2 - t_1 = 127\, \text{сек} - 80\, \text{сек} = 47\, \text{сек} \]
Содан кейін, жылдамдықты есептейік: \[ v = \frac{\Delta[C]}{\Delta t} = \frac{0.04\, \text{моль/л}}{47\, \text{сек}} \approx 0.000851\, \text{моль/л-с} \]
Бұл мәнді 10^-4 моль/л-с түрінде жазғанда: \[ v \approx 8.5 \times 10^{-4}\, \text{моль/л-с} \]
Сондықтан, реакциялардың жылдамдықтары:
- 1-ші реакция — 0.02 моль/л-мин,
- 2-ші реакция — 8.5 x 10^-4 моль/л-с.
