Тапсырма№1 1. Дүниежүзілік су айналымы берілген суреттен нені байқауымызға болады?! 2.Суретке қарап назар аударыңыз қандай айналым жүзеге асып жатыр жер қабықтарын атаңыз? 3.Су айналымы арқылы жүзеге асатын қандай құбылыстарды айта аласың? Тапсырма №2 Білім алушылар бейнебаянмен таныса отырып құрлық су бөліктерін кластерге ретімен орналастырып құрайды. 3. Тапсырма Атмосфералық қысымға қатысты есепті шығару Ұшақ үш километр биіктікке көтерілді. Егер жер бетіндегі атмосфералық қысым 750мм болса, ұшақ көтерілген биіктікте атмосфералық қысым қандай ?Альпинистер 3000 м тау басына көтерілгенде, барометр осы биіктіктегі атмосфералық қысым 450 мм екенін көрсетті. Бұл кезде жер бетіндегі атмосфералық қысым нешеге тең?Егер жер бетіндегі қысым 750 мм болса, 5 км биіктіктегі ұшып бара жатқан ұшақтың бортында қандай атмосфералық қысым болатынын есептеп шығарыңдар.
Конечно! Давайте рассмотрим ваши задания.
Тапсырма №1
Дүниежүзілік су айналымы – это непрерывный процесс перемещения воды в различных состояниях (жидком, газообразном и твердом) между атмосферой, гидросферой и литосферой. Суреттен біз, мысалы, жауын-шашын, булану, ағын және жерасты суларының айналуы туралы ақпараттар көре аламыз.
Суретке қарап, негізгі айналымдарды атауға болады: булану (су тексеруден атмосфераға көтеріледі), конденсация (бу тамшыларына айналып, бұлттарды құрайды), жауын-шашын (бұлттардан су тамшылары жерге түседі), ағын (жауын-шашынның жердегі су көздері арқылы ағып кетуі).
Су айналымы барысында болатын құбылыстар мыналар: булану, конденсация, жауын-шашын, жер бетіндегі ағынды және жер асты суларының пайда болуы. Осы процестер экосистемаларға және климаттық жағдайларға әсер етеді.
Тапсырма №2 Бұл тапсырманы орындау үшін бейнебаянды мұқият қарап, құрлықтағы су бөліктерін кластерлеу қажет. Кластер жасау кезінде әртүрлі су нүктелерін (өзендер, көлдер, теңіздер) белгілі бір логикалық тәртіппен атап, олардың арасындағы байланыс пен ерекшеліктерін көрнекі түрде көрсету маңызды.
Тапсырма №3 Атмосфералық қысымға қатысты есептерді шығару:
Ұшақтың 3 км биіктіктегі атмосфералық қысымын есептеу үшін әр 1 км биіктікке 30 мм-ге қысым төмендейтінін ескеріңіз.
- 750 мм – 90 мм = 660 мм (3 км биіктікте).
Альпинист тау басында 450 мм қысым көрсетті, егер бұл 3000 м-де болса:
- 750 мм – 300 мм = 450 мм, сондықтан жер бетіндегі қысым 750 мм екені расталады.
Егер 5 км биіктікте ұшып бара жатқан ұшақтың бортында атмосфералық қысым:
- 750 мм – 150 мм (5 км үшін) = 600 мм.
Осы есептерді шешу арқылы атмосфералық қысымның биіктікке байланысты өзгерісін білуге болады. Сізге сәттілік тілеймін!
