Салыстырмалы молекулалык жэне мольдік масса. Зат мелшен: Авогадро саны Аныктама формула Олшем бірлік Заттын салыстырмалы молекулалык массасы М, - осы зат молекуласы массасынын коміртек атомы массасынын 1/12 белігіне катынасына тен шама. M, = mo Олшем бірлігі болмайды Зат мелшері - берілген денедегі молекулалар санынын 0,012 кг кеміртектегі атомдар санына катынасына тен шама. Моль - 12 г кеміртекте канша атом болса, сонша N v= m V= M [v] = 1 моль молекуладан туратын зат мелшері. Мольдік масса - бір моль мелшерінде алынган заттын массасы. M=m NA M= M, • 10-3 мОЛЬ K2 (M =1 МОЛЬ
Салыстырмалы молекулалық және мольдік масса – химиядағы негізгі ұғымдар болып табылады.
Салыстырмалы молекулалық масса (M):
Салыстырмалы молекулалық масса – бұл молекуланың массасы, оны көміртек атомының массасының 1/12 бөлігіне қатынас ретінде анықтайды. Формуласы:
\[ M = \frac{m_o}{\frac{1}{12} m_{C}} \]
Мұндағы:
- \( m_o \) – заттың молекуласының массасы,
- \( m_C \) – көміртек атомының массасы.
Салыстырмалы молекулалық массада өлшем бірлік жоқ, өйткені ол тек шама ретінде бағаланады.
Зат мөлшері (n):
Зат мөлшері – берілген заттағы молекулалардың немесе атомдардың санының 0,012 кг (12 г) көміртектегі атомдар санына қатынасы. Формуласы:
\[ n = \frac{N}{N_A} \]
Мұндағы:
- \( N \) – заттағы молекулалар саны,
- \( N_A \) – Авогадро саны (\( N_A \approx 6.022 \times 10^{23} \) моль^-1).
1 моль зат:
1 моль зат – 12 г көміртек атомында (C) бар атомдар санына тең болатын мөлшер.
Мольдік масса (M_m):
Мольдік масса – 1 моль зат мөлшерінде алынған заттың массасы. Формуласы:
\[ M_m = \frac{m}{n} \]
Мұндағы:
- \( m \) – заттың массасы,
- \( n \) – зат мөлшері (моль).
Мольдік масса үшін формулалар:
Бірақ ол да былай белгіленеді:
\[ M = M_m \cdot 10^{-3} \, (\text{г/моль}) \]
Қорытынды:
- Салыстырмалы молекулалық масса – бұйымның молекуласының массасын көміртек-12 атомының массасының 1/12 бөлігіне қатынасы.
- Зат мөлшері – Авогадро санының көмегімен атом немесе молекулалардың санын анықтайды.
- Мольдік масса – 1 моль заттың массасын сипаттайды.
Сіздің дайындық материалдарыңызда осы концепцияларды түсіну үшін формулаларды, анықтамаларды және олардың қолданылуын жан-жақты зерттеп шығуды ұсынамын.
