Жүздер – қазақ халқының тарихи, әлеуметтік-экономикалық, мәдени ұйымдастыру формасы. Жүздер құрылуының бірнеше негізгі факторы бар:
Тарихи-географиялық фактор: Қазақ жерінің кең аумағы мен әр түрлі географиялық жағдайлары (таулар, өзендер, шөлдер) жүздердің қалыптасуына әсер етті.
Әлеуметтік құрылым: Қазақ қоғамының ұйымдасуында рулар мен тайпалардың құрылымы және олардың өзара байланысы маңызды рөл атқарды.
Экономикалық фактор: малы көп, көшпелі өмір сүрудің экономикалық жағдайлары жүздердің пайда болуына себеп болды. Әр жүздің өз аймағында мал шаруашылығы мен сауданы дамытуы әлеуметтік бірлікті қалыптастырды.
Саяси фактор: Қазақ хандығының құрылуы мен саяси жағдайы, хандықтар мен әскери одақтардың болуы жүздердің қалыптасуына әсер етті.
Мәдени-философиялық фактор: Қазақ халқының дәстүрлері, әдет-ғұрыптары және рухани мәденниеті жүздердің мәдени бірлігін және ұлттық сәйкестікті педагогикалық тұрғыдан қалыптастырды.
Бұл факторлар өзара тығыз байланысты болып, қазақ жүздерінің құрылуына ықпал етті.