2. Сызбаны пайдаланып, Шоқанның әр қырын ашатын еңбектерін атайық. Тарихшы. Мысалы... Саяхатшы. Себебі... Суретші. Мынадай суреттері бар... Шокан Географ. Былайша дәлелдеймін... Ғалым. Ғылыми еңбектері мыналар... Ауыз әдебиетін жинаушы. Мысалы...
Шоқан Уәлиханов - қазақтың ұлы ғалымы, саяхатшысы, тарихшысы, суретшісі және ауыз әдебиетін зерттеуші. Онымен байланысты әр түрлі саладағы еңбектері мен зерттеулерін атап өтейік:
Тарихшы. Мысалы, "Қазақ тарихының мәселелері" еңбегінде Шоқан қазақ халқының тарихын, ру-тайпа құрылымын зерттеді. Ол тарихтағы маңызды мәселелерді зерделей отырып, қазақ қоғамының әлеуметтік құрылымын да ашып көрсеткен.
Саяхатшы. Себебі... Шоқан өзінің саяхаттарында Қазақстанның табиғи және мәдени ерекшеліктерін зерттеген. Мысалы, Памир, Алтай, Тянь-Шань секілді аймақтарды аралап, географиялық, этнографиялық деректер жинаған. Оның "Сібірдегі қазақтардың тұрмысы" еңбегі саяхатшы ретінде ауқымды зерттемелерінің бірі болып табылады.
Суретші. Шоқанның сызбалары мен суреттері арқылы қазақ халқының тұрмысы, салт-дәстүрлері, және этнографиялық ерекшеліктері көрсетілген. Мынадай суреттері бар: "Көшпелі қазақ", "Ұзату", "Сал-серілер", т.б.
Географ. Былайша дәлелдеймін... Шоқан географиялық зерттеулерде де маңызды рөл атқарған. Оның "Тарихи география" атты еңбегінде қазақ жерінің географиялық ерекшеліктері мен табиғатын зерттейді. Ол Орталық Азияны, оның ішінара Қазақ жерін жүйелі түрде картографиялық негізде көрсеткен.
Ғалым. Ғылыми еңбектері:
- "Қазақтардың әдебиеті туралы" – қазақ әдебиетінің негізгі ерекшеліктері мен оның дамуы жөнінде.
- "Алтын адам" – археологияның даму бағыттарын талқылайтын еңбек.
- "Шыңғыс хан және оның дәуірі" – Шыңғыс ханның тарихтағы рөлін зерттейді.
Ауыз әдебиетін жинаушы. Мысалы... Шоқан қазақтың ауыз әдебиетін, әсіресе халық аңыздарын, ертегілер мен жырларды жинақтап, олардың маңызын анықтады. Мысалы, "Алпамыс", "Қобыланды" сияқты эпостық жырларды зерттеп, оларды жазып алған.
Шоқан Уәлиханов - тек қазақ халқының ғана емес, әлемдік мәдениет пен ғылымның дамуына елеулі үлес қосқан тұлға.
