131. Җөмләләрне синтагмаларга дөрес бүлеп укыгыз. Кайсы урыннарда пауза ясарга кирәклеген аңлатыгыз. Һәр халыкның әдәп кагыйдәләре милли традицияләре, гореф-гадәт- ләре, халыкара…
131. Җөмләләрне синтагмаларга дөрес бүлеп укыгыз. Кайсы урыннарда пауза ясарга кирәклеген аңлатыгыз. Һәр халыкның әдәп кагыйдәләре милли традицияләре, гореф-гадәт- ләре, халыкара этикет кагыйдәләре жыелмасы ул. Кая гына барма, кай- сы илдә генә кунак булма, кабул итүче як синнән үзенә карата игътибар, туган җирләре белән кызыксыну, гореф-гадәтләренә хөрмәт күрсәтүне көтә, шуны истән чыгарма! Кая гына барсаң да, тышкы кыяфәтеңә карап, сиңа бәя бирәчәкләр. Ситуациягә карап һәм пөхтә итеп киенү бу очракта иң әһәмиятлесе. Үз-үзеңне тоту рәвешен дә күз уңында тотарга кирәк. Артык кычкырып сөйләшеп, үзеңә игътибар җәлеп итмә. Кул хәрәкәтләреңне дә артык эшкә җикмә. Беркайчан да кемгә дә булса төбәлеп карап торма. Дисбе тартып утыручы грекны яки, ире ишәккә атланып барганда, хатыны авыр йөк күтәреп җиргә кадәр сыгылып төшкән крестьян гаиләсен күреп, син, бәлки, аптырап калырсың. Шулай да, авызыңны ачып, йөзеңә гаҗәпләнү чыгарма, әлеге күренешне хупламавыңны сиздермә. Әйләнә- тирәдәгеләр өчен гадәти күренешләр бу. Бөтен нәрсәне дә ничек бар, шулай кабул итәргә кирәк. Ә менә чит илдәге кызыклы йола-гадәтләрне истә калдырсаң, яхшы булыр. Иң файдалы киңәш: чит илдә вакытта кешеләргә карата мөмкин ка- дәр ачык йөзле, игътибарлы бул. («Ялкын» журналыннан)
Давайте разделим предложенные предложения на синтагмы и объясним, где следует делать паузы.
Предложение: «Һәр халыкның әдәп кагыйдәләре милли традицияләре, гореф-гадәтләре, халыкара этикет кагыйдәләре жыелмасы ул.»
Синтагмы: «Һәр халыкның әдәп кагыйдәләре | милли традицияләре, | гореф-гадәтләре, | халыкара этикет кагыйдәләре | жыелмасыул.»
Паузы: Паузы лучше всего делать после каждой синтагмы, чтобы дать понять, что речь идет о разных аспектах этикета.Предложение: «Кая гына барсаң да, тышкы кыяфәтеңә карап, сиңа бәя бирәчәкләр.»
Синтагмы: «Кая гына барсаң да, | тышкы кыяфәтеңә карап, | сиңа бәя бирәчәкләр.»
Паузы: Здесь естественна пауза после первой и второй синтагмы, так как каждая часть объясняет условия, при которых происходит оценка.Предложение: «Ситуациягә карап һәм пөхтә итеп киенү бу очракта иң әһәмиятлесе.»
Синтагмы: «Ситуациягә карап | һәм пөхтә итеп киенү | бу очракта | иң әһәмиятлесе.»
Паузы: После каждой синтагмы подчеркивается важность ситуации и внешнего вида.Предложение: «Артык кычкырып сөйләшеп, үзеңә игътибар җәлеп итмә.»
Синтагмы: «Артык кычкырып сөйләшеп, | үзеңә игътибар җәлеп итмә.»
Паузы: Паузу стоит делать после первой части, чтобы выделить предостережение.Предложение: «Беркайчан да кемгә дә булса төбәлеп карап торма.»
Синтагмы: «Беркайчан да | кемгә дә булса | төбәлеп карап | торма.»
Паузы: Каждая из частей содержит важный элемент рекомендации, поэтому паузы расположены логично.Предложение: «Дисбе тартып утыручы грекны яки, ире ишәккә атланып барганда, хатыны авыр йөк күтәреп җиргә кадәр сыгылып төшкән крестьян гаиләсен күреп, син, бәлки, аптырап калырсың.»
Синтагмы: «Дисбе тартып утыручы грекны | яки, ире ишәккә атланып барганда, | хатыны авыр йөк күтәреп | җиргә кадәр сыгылып төшкән крестьян гаиләсен | күреп, | син, бәлки, | аптырап калырсың.»
Паузы: Здесь важно делать паузы, чтобы разделить длинное предложение на части, так как оно содержит много деталей.Предложение: «Әйләнә- тирәдәгеләр өчен гадәти күренешләр бу.»
Синтагмы: «Әйләнә- тирәдәгеләр өчен | гадәти күренешләр бу.»
Паузы: Пауза помогает акцентировать внимание на том, что ситуация воспринимается как обыденность.Предложение: «Бөтен нәрсәне дә ничек бар, шулай кабул итәргә кирәк.»
Синтагмы: «Бөтен нәрсәне дә | ничек бар, | шулай кабул итәргә кирәк.»
Паузы: Пауза после первой и второй частей подчеркивает призыв к принятию реальности.Предложение: «Иң файдалы киңәш: чит илдә вакытта кешеләргә карата мөмкин кадәр ачык йөзле, игътибарлы бул.»
Синтагмы: «Иң файдалы киңәш: | чит илдә вакытта | кешеләргә карата | мөмкин кадәр | ачык йөзле, | игътибарлы бул.»
Паузы: Каждая часть подчеркивает важные рекомендации, поэтому паузы целесообразны.
Эти паузы помогут слушателям лучше понять структуру и смысл текста, а также выделить ключевые моменты.
