Давайце разаб'ём кожны з прапанаваных сказаў, паставім знакі прыпынка, падкрэсліць асновы, вызначыць від даданай часткі і пабудуем стемы сказаў.
Цікава, калі дзевяцікласнікі закончаць базавую школу без троек.
- Даданая частка: калі дзевяцікласнікі закончаць базавую школу без троек (умоўная).
- Стэма сказа: Цікава, калі ...
Усе, хто ехаў у Мінск, спыняліся на начлег у гэтай карчме.
- Даданая частка: хто ехаў у Мінск (прыдатная).
- Стэма сказа: Усе, хто ..., спыняліся...
Побач з хатай стаяла ліпа, на вяршыню якой нехта ўсцягнуў кола.
- Даданая частка: на вяршыню якой нехта ўсцягнуў кола (абставінная).
- Стэма сказа: Побач з хатай стаяла ліпа, на вяршыню ...
Пятро падышоў і спытаў у шафёра, ці можна пад'ехаць.
- Даданая частка: ці можна пад'ехаць (прамое пытанне).
- Стэма сказа: Пятро падышоў і спытаў ...
Бераг тут такі, што няма ні пад'езду, ні падыходу да ракі.
- Даданая частка: што няма ні пад'езду, ні падыходу да ракі (фактычная).
- Стэма сказа: Бераг тут такі, што ...
Калі ёсць жаданне, то з'явіцца ўменне.
- Даданая частка: то з'явіцца ўменне (умоўная).
- Стэма сказа: Калі ёсць жаданне, то ...
Як толькі звечарэла, я зноў прыйшоў у ліпавую алею.
- Даданая частка: як толькі звечарэла (умоўная).
- Стэма сказа: Як толькі ...
Там, дзе яшчэ сем дзён назад стаяла трава, усюды ляжаць пакосы.
- Даданая частка: дзе яшчэ сем дзён назад стаяла трава (абставінная).
- Стэма сказа: Там, дзе ...
Схаванае ў зарасніку возера было зусім спакойнае, бо вецер не заходзіў сюды.
- Даданая частка: бо вецер не заходзіў сюды (прычынная).
- Стэма сказа: Схаванае ў зарасніку возера было ...
Дрэвы так разрасліся, што проста просяць пэндзля мастака.
- Даданая частка: што проста просяць пэндзля мастака (фактычная).
- Стэма сказа: Дрэвы так разрасліся, што ...
Спадзяюся, гэта дапаможа вам у падрыхтоўцы да вашых экзаменаў!