1.«Аныздын акыры» шыгармасынан алынган керкемдегіш куралдардын кызметін
ажыратыныз.
Шыгармадан узінді
Керкемдегіш куралдын турі
Колданылу максаты
1
Опаны аямай жаккан ат
жакты сопакша жузі ак
шагылтактанып тур.
Сурмелі кездін сояу
кірпіктері кыдыгы кеткен бетте ез- езінен
менмундалал туратын
каксакалдыкка тан
кайсарлыкты астына
бугіп, оп- етірік колгіген
болады.
2
мірші дуниеде осы бір
шынашактай кустан баска
ештене калмагандай,
шегір кезін соган кадап
апты. Бармактай кустын мына жанталасы кандай
магыналы. Тамагы булк-
булк етеді. Жер апшысын
куырып бара жаткан
кызыл жалын аптаптан
жанын коярга жер таппай
шыр- шыр етеді.
Шыгарма
Идеясы мен такырыбы
Тарихи кундылыты
Коркемдік
кундылыты
2. «Аныздын акыры» шыгармасын мазмундас шыгармалармен салыстыра отырып,
идеясы мен такырыбын, тарихи жоне коркемдік кундылыгын аныкганыз .
### 1. «Аныздын акыры» шығармасынан алынған көркемдегіш құралдардың қызметі
| Шығармадан үзінді | Көркемдегіш құралдың түрі | Қолданылу мақсаты |
|---------------------|-------------------------------|--------------------------|
| Опаны аямай жаккан ат жакты сопакша жузі ак шагылтактанып тур. | Метафора | Кейіпкердің күштілігін, ерлігін, батылдығын көрсету үшін екі ұғымды (ат пен адам) салыстыру. |
| Сурмелі кездін сояу кірпіктері кыдыгы кеткен бетте ез-езінен менмундалал туратын каксакалдыкка тан кайсарлыкты астына бугіп, оп-етірік колгіген болады. | Эпитет | Кейіпкердің қарт әрі тәжірибелі екенін және ішкі әлеміндегі күрделілікті көрсету үшін сипаттама. |
| мірші дуниеде осы бір шынашактай кустан баска ештене калмагандай... | Параллелизм | Әлемнің шектеулі әрі жалғыз екенін, кейіпкердің бар тәжрибесінің құндылығын көрсету. |
| Тамагы булк-булк етеді. Жер апшысын куырып бара жаткан кызыл жалын аптаптан жанын коярга жер таппай шыр-шыж етеді. | Сравнительный оборот | Кейіпкердің ішкі күйзелісін, күйзелуін және ауыртпалығын көрсетеді. Индивидуалды жағдайды назарға алып, жалпы қоғамдық жағдайды суреттейді. |
### 2. «Аныздын акыры» шығармасын мазмұндас шығармалармен салыстыра отырып, идеясы мен тақырыбын, тарихи және көркемдік құндылығын анықтау
«Аныздын акыры» шығармасы көбінесе этика, мейірімділік және әділеттілік мәселелеріне арналған. Шығарма қазақ халқының тарихи кезеңдеріндегі батырлық, ерлік, ұлттық бірлік концепцияларын баяндайды.
Салыстыра отырып, біз:
#### Идеясы мен тақырыбы
- **«Аныздын акыры»**: Шығарманың орталық идеясы - патриотизм, ұлттық сана, халықтың тарихы мен мәдениетін сақтау.
- **«Шаңырақ» (мысал ретінде)**: Отбасы, ұрпақ, әрі әлеуметтік жауапкершіліктің мәні.
- **Салыстыру**: Екеуінде де туған жер, ұлттық құндылықтар, тарихқа деген құрмет маңызды, бірақ «Аныздын акыры» ұлттық жады мен батырлықты ерекше мән береді.
#### Тарихи құндылығы
- **«Аныздын акыры»**: Қазақ халқының азаттыққа ұмтылысын, тарихи тұлғалардың өмірін көрсетеді.
- **«Көшпенділер»**: Көшпелі өмір, шаруашылық мәдениеті мен тіршілік ерекшеліктері.
- **Салыстыру**: «Аныздын акыры» ұлттық идеологияны, ерлік пен батырлықты алдында ұстап, нақты тарихи уақиғаларды ашады.
#### Көркемдік құндылығы
- **«Аныздын акыры»**: Көркемдік құралдар мен стильдер (метафора, эпитет, т.б.) арқылы эмоциялар мен сезімдермен жұмыс істейді.
- **«Қобыланды» сияқты жырлар**: Символизм, эпикалық сипат, қазақтың ауыз әдебиетіндегі көркем стиль.
- **Салыстыру**: Екі шығарманың көркемдік формасы мен әдісі әр түрлі болғанымен, екеуінде де қазақ әдебиетінің дәстүрлері бар, негізі эмоционалды тербелістерді, рухани ауыртпашылықтарды жырлайды.
Жалпы алғанда, «Аныздын акыры» шығармасы тек қана националистік патриотизмді емес, сонымен қатар адамгершілік, әдебі, және тарихи мұраны да көрсетеді, ал бұл аспектілер оны қазақ әдебиетінің маңызды бөлігін құрайды.
