Берілген химиялық реакция:
\[ 4Al + 3CO_2 \rightarrow 2Al_2O_3 + 3C \]
Бұл реакцияда "Х" тотықсызданады және "Ү" тотығады.
Тотықсыздану реакциясының жағдайында элементтің оксидация күйі төмендесе, ал тотығу реакциясының жағдайында элементтің оксидация күйі жоғарылайды.
"Х" тотықсызданатын элементті анықтайық:
- Аллюминий (Al) реакцияда оксидтеуші ретінде әрекет етеді, ал оның оксидация күйі нөлден +3-ке дейін өседі.
- Осылайша айтқанда, алюминий тотықсызданады, яғни оған "Х" деп айтамыз.
"Ү" тотығатын элементті анықтайық:
- Карбон диоксиді (CO2) реакцияда тотығатын компонент. CO2 құрамындағы көміртек (C) оксидтеуші жағдайынан нөлден -4-ке (C) дейін өзгереді.
- Сондықтан, көміртек тотығады, яғни "Ү" болады.
Қорытынды: "Х" = Al (алюминий), "Ү" = C (көміртек).