Жер планета Адамзаттын бегиши реферат

**Жер планета: Адамзаттын бегиши** **Киришүү** Жер планетасы, адамзаттын жашоосунун бешиги болуп саналат. Бул дүйнөдө биз адамзаттын тарыхында чоң роль ойногон географиялык, климаттык жана экологиялык шарттарды көрө алабыз. Рефератта Жердин түзүлүшү, атмосферасы, климаты, биологиялык ар тараптуулугу жана адамзатка таасиринин аспектикалары жөнүндө сөз болот. **1. Жердин түзүлүшү** Жер планетасы өзүнчө системанын бөлүгү болуп саналат, жана анын түзүлүшү үч негизги катмардан турат: ядро, мантия жана кыркуу. Жердин ядросу темир жана никелден турат, ал эми мантия жана кыркуу таштардан жана минералдардан турат. Кыркуу катмары мантия менен байланышып, континенттерди жана океандарды формалайт. **2. Атмосфера** Жердин атмосферасы газдардан турат, анын негизги компоненттери азот (78%) жана кислород (21%) болып саналат. Атмосфера биздин планетабызды коргоп, жашоо үчүн зарыл болгон шарттарды түзөт. Атмосферанын структурасы, температурасы жана басымы климаттын өзгөрүшүнө таасир этет. **3. Климат** Климат — бул белгилүү бир аймакта жылдын кеӊири мезгилинде болуп жаткан аба-ырайынын узак мөөнөттүү (30 жыл же андан көп) абалы. Климаттын түрлөрү Жер бетиндеги географиялык бөлүштүрүүгө жараша формаланып, алар адамзаттын жашоосуна, айыл чарбасына, экономикалык өнүгүүсүнө таасирин тийгизет. **4. Биологиялык ар тараптуулук** Жер планетасы биологиялык ар тараптуулук боюнча бай өлкө болуп саналат. Токойлор, көлдөр, океандар, тоолор жана пустынялар — бардыгы жандуу организмдердин ар түрдүү комплексине берүүчү жайлар. Ар түрдүү экосистемаларда өсүмдүктөр менен жаныбарлардын өз ара байланышындагы балансты сактоого чоң көңүл бурулууда. **5. Адамзаттын таасири** Адамзат Жер планетасына таасир этүүчү эң чоң факторлордун бири болуп саналат. Индустриялык революциядан кийин адамзаттын экологияга болгон таасиринин өсүшү байкалууда. Бул дүйнөнүн температурасынын өзгөрүшүнө, климактык кризиске, жаратылыш ресурстарынын кыскарышына алып келет. **Корутундү** Жер планетасы – адамзаттын жашоосунун негизги азаатын жана экологиялык системасынын маанилүү элементтери. Анын уникалдуу түзүлүшү, климаттык шарттары жана биологиялык ар тараптуулугу, адамдын тарыхы жана өнүгүүсү менен тыгыз байланышта. Адамзат, өз кезегинде, Жер планетасына таасир этип, анын экосистемасын сактоо үчүн жоопкерчилик ойношу керек. Жерди коргоо жана анын ресурстарын сактоо – бул биздин милдетибиз.