2-тапсырма. Құжатпен жұмыс. 1. КОКП ОК сәуір пленумында жарияланған жеделдету бағыты неге іске аспады? Оның себептері мен салдары қандай болды? 2. «Қайта қүру» кезеңін бастаудың себебі неде? 3. 80-жылдары дағдарыстың қандай белгілері (саяси, экономикалық, элеуметтік) болды? 4. Оны шешудің жолдары бойынша деректер мен дәлелдер келтіріңдер.

### 1. КОКП ОК сәуір пленумында жарияланған жеделдету бағыты неге іске аспады? Оның себептері мен салдары қандай болды? **Себептері:** - Жеделдету бағытының нақты бағдарламасының болмауы. Жоспарлау мен ұйымдастыруда кешенді әдістемелер жетіспеді. - Экономикалық жүйенің бюрократиялық сипаты. Жекелеген ұйымдар арасында үйлесімсіздік болды, және барлық шаруашылық субъектілері бірдей деңгейде нәтиже көрсете алмады. - Жылдам өзгерістер мен реформаларды қабылдай алмайтын кадрдың дайын еместігі. Көптеген басшылар мен мамандарға жедел өзгерістерді енгізу қиын болды. **Салдары:** - Экономикалық жағдайдың нашарлауы. Жеделдету туралы жоспарлар сәтсіз болды, нәтижесінде өндіріс көрсеткіштері төмендеді. - Қоғамдық көңіл-күйдің нашарлауы. Халықтың сенімі азайып, әлеуметтік оқшауланушылық белгісі пайда болды. - Политикалық тұрақсыздық. Жеделдетудің сәтсіздігі партизандықтан туындаған наразылықтарға әкелді. ### 2. «Қайта құру» кезеңін бастаудың себебі неде? - Экономикалық дағдарыс. 1980-жылдардың басында КСРО-ның экономикасы мүшкіл хәлге түсті, өндіріс көлемі қысқарды, өнім сапасы нашарлады. - Саяси жүйенің жабық болуы. Халықтың пікірін ескермей, партиялық құрылымның үстемдігі жағдайды тұйыққа тіреді. - Жастар мен интеллигенция арасында жаңа идеялардың пайда болуы. Олар реформалардың қажеттігін, ашықтық пен демократияны талап етті. - Батыс елдерінің даму үлгілеріне бағдарлануы. Кеңестік элита батыс экономикасының жетістіктерін көріп, экономиканы қайта жаңғырту қажеттілігін түсінді. ### 3. 80-жылдары дағдарыстың қандай белгілері (саяси, экономикалық, әлеуметтік) болды? **Саяси белгілері:** - Партияның беделінің төмендеуі. Халықтың партияға деген сенімі төмендеді, халық арасында наразылықтар мен ереуілдер көбейді. - Жоғары деңгейдегі сыбайлас жемқорлық пен бюрократия. Партиялық аппараттың өзара бәсекелестігі мен коррупция қоғамдашир бин мелын баланың дәрежесіне дейін жетті. **Экономикалық белгілері:** - Өндіріс көлемінің төмендеуі. Негізгі өндіріс нысандарының тозуы, жаңа технологиялар мен инвестициялардың жетіспеушілігі. - Тауар тапшылығы. Нарықта қажетті тауарлардың болмауы, ұзын кезектер. **Әлеуметтік белгілері:** - Халықтың өмір сүру деңгейінің төмендеуі. Жалақының төмендеуі мен әлеуметтік қамсыздандырудың нашарлауы. - Эмоционалды жағдайдың нашарлауы. Жастар арасында көңіл-күйдің, болашаққа қатысты оптимизмнің болмауы. ### 4. Оны шешудің жолдары бойынша деректер мен дәлелдер келтіріңдер. - **Экономикалық реформалар:** - Жекешелендіру және нарықтық қатынастарға көшу. КСРО-да жекешелендіру бағдарламалары арқылы экономиканы қайта құруды көздеген. - Шетелдік инвестицияларды тарту. Батыс елдерінен инвестицияларды тартып, жаңа технологияларды енгізу. - **Саяси реформалар:** - Партия бағдарламаларының ашық болуы. Партияның шешімдер қабылдау процесіне халықтың қатысуын қамтамасыз ету. - Декларация және кеңесі, қоғамның пікірін ескеруді талап ететін демократиялық принциптерді енгізу. - **Социологиялық шаралар:** - Халықтың өмір сүру деңгейін көтеру. Әлеуметтік қорғау шараларын күшейту, білім беру мен денсаулық сақтау жүйелерін дамыту. - Теңдестірілген әлеуметтік-экономикалық даму. Әр өңірдің экономикалық ерекшеліктерін ескере отырып, арнайы бағдарламалар әзірлеу. Осы шаралар арқылы КСРО-ның дағдырысын шешу және қоғамды жаңғырту мақсатында жаңа саясаттар іске асырылды.