2-тапсырма. Құжатпен жұмыс. 1. КОКП ОК сәуір пленумында жарияланған жеделдету бағыты неге іске аспады? Оның себептері мен салдары қандай болды? 2. «Қайта қүру» кезеңін бастаудың себебі неде? 3. 80-жылдары дағдарыстың қандай белгілері (саяси, экономикалық, элеуметтік) болды? 4. Оны шешудің жолдары бойынша деректер мен дәлелдер келтіріңдер.

1. **КОКП ОК сәуір пленумында жарияланған жеделдету бағыты неге іске аспады? Оның себептері мен салдары қандай болды?** КОКП ОК сәуір пленумында жеделдету бағыты жарияланғанымен, оның іске аспауының бірнеше себебі болды. Біріншіден, экономикалық құрылымның жоспарлы сипаты мен орталықтандырылған басқару жүйесінің тиімділігіне кедергі келтіруші себептер болды. Мысалы, басқару аппаратындағы бюрократия мен коррупция, заманауи технологияларды енгізу мен жаңалықтарды тиімді пайдаланудың төмен деңгейі жеделдету бағдарламаларын тиімді жүзеге асыруға мүмкіндік бермеді. Екіншіден, қоғамдық тұрмыстағы консервативтік көзқарастар мен реформаларды қабылдауға дайын еместік те кері әсерін тигізді. Халық арасында реформаларға деген сенімсіздік, елде орын алған саяси тұрақсыздық жеделдету бағытын іске асыруда қиындықтар туғызды. Салдары ретінде экономикалық өсудің баяулауы, әлеуметтік мәселелердің ушығуы, халықтың наразылығының күшеюі және жалпы ел ішінде саяси тұрақсыздықтың артуы атап өтіледі. 2. **«Қайта құру» кезеңін бастаудың себебі неде?** «Қайта құру» кезеңін бастау қажеттілігі негізінен КСРО-ның ішкі және сыртқы мәселелерінен туындады. Экономикалық дағдарыс, әлеуметтік теңсіздік, саяси жүйенің застаруы мен тоталитарлық басқару стилінің халық арасында наразылықты күшейтуі, сондай-ақ, халықаралық сахнадағы бәсекелестіктің артуы қайта құрудың қажеттілігін туғызды. Михаил Горбачев, КСРО-ның жаңа басшысы, елде экономиканың тиімділігін арттыру, демократиялық өзгерістер енгізу және қоғамдық өмірді жаңғырту мақсатында «қайта құру» бағдарламасын қолға алды. 3. **80-жылдары дағдарыстың қандай белгілері (саяси, экономикалық, әлеуметтік) болды?** 80-жылдары КСРО-да дағдарыстың бірнеше белгілері айқын көрінді: - **Саяси**: Саяси режимнің ауысуын талап ететін наразылықтар мен ұлттық мәселелердің күшеюі, реформаларға қарсы консервативті күштердің қысымы, халықтың саяси партияларға деген сенімсіздігі. - **Экономикалық**: Энергетикалық дағдарыс, азық-түлік тапшылығы, өнеркәсіптің құлдырауы, инфляцияның өсуі, ғылыми-техникалық дамудың артта қалуы. - **Әлеуметтік**: Халықтың өмір сүру деңгейінің төмендеуі, әлеуметтік теңсіздіктің артуы, жастардың эмиграциясы, денсаулық сақтау мен білім беру жүйесінің проблемалары. 4. **Оны шешудің жолдары бойынша деректер мен дәлелдер келтіріңдер.** Дағдарысты шешу үшін бірнеше шаралар қарастырылды: - **Экономикалық реформалар**: Жеделдету бағдарламасы аясында экономиканы нарықтық механизмдерге көшіру, жоспарлы экономиканы либералды реформалармен толықтыру; шағын және орта бизнесті дамытуға мүмкіндік беру. - **Саяси реформалар**: Саяси ашықтықты қамтамасыз ету, Гласность (ашықтық) саясатын жүзеге асыру, партиялық жүйені демократизациялау бойынша алғашқы қадамдар. - **Әлеуметтік реформалар**: Халықтың өмір сүру деңгейін көтеру, денсаулық сақтау мен білім беру салаларын финансирлеуді арттыру, әлеуметтік қамсыздандыру жүйесін модернизациялау. Алайда, реформалардың тиімді жүзеге асырылмауы мен елдің бөлшектену процесінің белең алуы кейбір шаралардың нәтижесіздігін көрсетті.