38. Төмөнкү сүйлөмдөрдого тил алда (ичке) жана тил арты (жоон) үндүүлөр боюнча үндөштүк (сингармо низм) законуна ылайык өзгөрүүлөр болгондугун айтып бергиле. 1. Абийиринди…

Сүйлөмдөрдө тил алда (ичке) жана тил арты (жоон) үндүүлөр боюнча үндөштүк (сингармо низм) законуна ылайык өзгөрүүлөр башкы жана курамдык үндүүлөрдүн ар түрдүү комбинациясы аркылуу пайда болот. Келгиле, сиздердин берген сүйлөмдөрүңүздөрдү карап көрөлү:

1. "Абийиринди жашындан сакта."

   • Бул жерде "й" (ичке үндүк) жана "и" (ичке үндүк) үндүүлөрдүн айкалышы бар.

2. "Адам аласы ичинде, мал аласы сыртында."

   • "А" (жоон үндүк) жана "ы" (жоон үндүк) арасындагы үндөштүк алмашуулар болуп жатат.

3. "Ашын калса кал сын, ишин калбасын."

   • "А" (жоон) жана "ы" (ичке) үндүүлөр биригип, үндөштүк түзөт.

4. "Билеги күчтүү бирди жыгат, билими күчтүү минди жыгат."

   • "и" (ичке) жана "и" (ичке) кириши, ал эми "ү" (жоон) үндүүлөрүнүн айкалышы.

5. "Адамды сүйө албаган адам, атамеке нин да урматтай албайт."

   • "ы" (жоон) жана "и" (ичке) үндүүлөрдүн өзгөрүлүшү.

6. "Өз кемчилигин сезбое наадандык."

   • "э" (ичке) һәм "ө" (жоон) үндүүлөрдүн күчү.

7. "Элге сүйгүнчүктүү болом десен, элинди сүйө бил."

   • "и" (ичке) жана "у" (жоон) үндүүлөрүнүн өз ара татаалдашканы.

Тил алда (ичке) жана тил арты (жоон) үндүүлөр арасында өзгөрүүлөр үндөштүк (сингармо низм) законуна ылайык пайда болот. Мисалы, эгерде тил алда үндүктү көп колдонсок, анда ал тил арты үндүккө башкача өзгөрүп, өз ара үндөлөрдүн айкалышы пайда болот. Ошентип, ар бир сүйлөмдө үндүү үндөштүктөрүн байкап, алардын кандайча бири-бирине таасир берерин анализ кылуу - тилдин структурасын түшүнүүгө жардам берет.